صفحه نخست

در باره ما

ارتباط با ما

درباره ما
فصلنامه بشارت
همايش ها و نشست ها
بولتن خبري افغانستان
خبر و گزارش هاي خبري
گفتگو
داستانهای قرآنی
شميم احساس
اهل بيت (ع)
مهدویت
مقالات
زن و خانواده
کتابخانه
گالري تصاوير
تازه های نشر
افغانستان شناسی
سایتهای افغانستان
صفحات ویژه

آمار سایت

نگاهى به
دوران پس از طالبان


حمید زكى

جنگ و بحران نزديك به سه دهه افغانستان معلول دخالت مجرمانه عوامل بين المللى و قدرت طلبان جنگ افروز داخلى است.
روزگارى بزرگترين قدرت خارجى با زير پاگذاشتن قوانين بين المللى سرزمين افغانستان را مورد تجاوز قرار دادند و با همكارى عوامل داخلى بزرگترين جرم و جنايت هولناك را نسبت به مردم افغانستان مرتكب شدند.
دفاع مشروع و مقاومت بى نظير مردم افغانستان سبب شد تا رژيمهاى ديكتاتورى و استبداديى كه چهره عوام فريبى حكومت كارگران جهان را به خود گرفته بود يكى پس از ديگرى نابود شوند، و سردمداران جنگ افروزى چون تره كى، حفيظ اللّه، ببرك كارمل و نجيب اللّه يكى پس از هم سقوط كنند. و اميد مى رفت كه بر ويرانى حاصل از رژيمهاى ضد خلقى، نظام مردمى و حكومت مورد پسند ملّت مجاهد افغانستان كه آرمان ميليونى شهداى اين كشور بود، توسط پرچمداران مقاومت به وجود بيايد، و آرزوهاى ديرينه مردم كه تحققّ عدالت، برادرى، و عدل و انصاف بود در كشور جامه عمل بپوشد، ولى متأسفانه اين بار نيز عوامل خارجى و داخلى دست به دست هم دادند و نگذاشتند اين آمال تحقق عينى به خود بگيرند، و سرانجام جريان هيولايى طالبان را در عرصه افغانستان به بازى گرفتند، و تحت نام شريعت، بر مرده حد جارى كردند و ريش زنده ها را با سانت اندازه گرفتند، تا شريعت محمّدى(صلى الله عليه وآله) را به طور كافى و وافى تحقق عملى ببخشند، ولى از قتل عام زنان و مردان، كشتن اسيران و مثله كردن شهيدان، به آتش كشيدن خانه ها و مزارع مردم، و تخريب محيط زيست، و صدها جنايت جنگى ديگر كه در شريعت اسلام حرام شده است، هرگز دريغ نكردند، و از دين چنان چهره هولناك نشان دادند كه مردم به غير از رژيم طالبان به هرنوع رژيمى ديگر راضى شدند، و جنايت را به جايى رساندند كه مردم قتل عام روسها و جنايت كمونيستها را فراموش كردند، و لذا بسيارى از ژرف بينان از آغاز ظهور طالبان اذعان داشتند كه اين پروسه جاده صاف كن بازيگران پشت پرده است.
واقعيت هرچه بود و نبود، جهانيان و در رأس آنها آمريكا پس از حادثه 20 سنبله 1380 (11 سپتامبر 2001) به اين نتيجه رسيدند كه حالا موقع برداشتن طالبان است، و ديرى نگذشت كه گروهك تروريستى طالبان به دنبال بيش از يك ماه حملات هوايى و زمينى نيروهاى ائتلاف بين المللى به سركردگى ايالات متحده آمريكا و كمك و همكارى گسترده مجاهدين و اقوام و قبايل افغانستان شكست خوردند، و مجاهدين قدرت را به دست گرفتند و به دنبال آن و بر اساس موافقتنامه اى كه در شهر بن آلمان بين مجاهدين و احزاب افغانستان و سازمان ملل متحد به امضا رسيد، اداره موقت به رياست آقاى حامد كرزى و پس از آن، دولت انتقالى اسلامى روى كار آمد، و اين بار جهانيان تصميم گرفتند كه همانطورى كه در خرابى و ويرانى افغانستان معاونت و مشاركت داشتند، سرباز، مشاور، هواپيما، تانك و توپ و ساير تجهيزات و ادوات كشتار و ويرانى را در افغانستان سرازير كردند، با انواع كمكهاى پولى، تخنيكى، و مادى و معنوى به عنوان مسبب در كنار مباشران جنگى و تباهى قرار گرفتند، اين بار وظيفه بشرى خود دانستند كه در بازسازى افغانستان بايد سهم بگيرند، و حقوق بشر را يكبار ديگر نيز در افغانستان پياده بكنند، و لذا تحت نام كمك به بازسازى افغانستان صدها مؤسسه را در افغانستان فعّال كردند، و پولهاى هنگفتى را كه به نام ملّت افغانستان صرف انجوها و مؤسسات و كارمندان آنها نمودند، تا اهداف آنها را تحققّ ببخشند.
و اكنون اين پرسش جاى دارد كه آقاى حامد كرزى كه مورد حمايت جهانى و جامعه بين المللى است، و از زمان سقوط طالبان تا كنون به عنوان رئيس اداره موقت، و رئيس حكومت انتقالى اسلامى و در آينده هم شايد به عنوان رئيس جمهورى اسلامى افغانستان زمام اين كشور را به دست خواهد گرفت، چه دستاوردهاى نوينى داشته است؟
اگر از انصاف نگذاريم، دستاوردهاى برازنده اداره موقت و دوران حكومت انتقالى اسلامى آقاى كرزى را مى توان چنين نام برد:
1 ـ از بين رفتن جنگهاى خانمانسوز به طور نسبى
2 ـ ايجاد آرامش و امنيت تا حدودى
3 ـ اميدوار شدن مردم به آينده خويش
3 ـ تصويب قانون اساسى تا حدودى نزديك به انصاف
4 ـ گامى در راستاى خلع سلاح
5 ـ گامى در ايجاد ارتش ملى و پليس ملى
6 ـ مسافرتها و جذب كمكهاى بين المللى براى افغانستان
7 ـ به وجود آمدن وحدت نسبى ميان اقوام و قبايل و فروكش كردن حساسيتهاى قومى، حزبى به طور نسبى
8 ـ بالا بردن ارزش پولى افغانستان و به وجود آمدن سهولت در نقل و انتقال پولى
9 ـ آزادى بيان
10 ـ تا حدودى ايجاد زمينه مشاركت مردم در سرنوشت خويش
و به طور كلّى دوران آقاى حامد كرزى، در مقايسه با دوران طالبان از زمين تا آسمان تفاوت دارد.
از اين حقيقت گويى كه بگذريم سؤالهاى جدّى ترى نيز مطرح است كه هركدام به عنوان چالشى فراروى دوران زمامدارى طلايى آقاى كرزى قرار دارد و كارآمدى حكومت را تا حدودى زير سؤال مى برد، با توجه به اينكه دوران آقاى كرزى تفاوت ماهوى با دوران جنگ دارد، در دوران جنگ اراده و عزم قدرتها بر اين بود كه ابزار جنگ و ادوات تخريب در افغانستان سرازير بكنند، ولى پس از اجلاس و معاهده بن اراده آنها بر اين قرار گرفتند كه راه حلّى براى بحران افغانستان سنجيده شود، و به جاى سلاح و باروت، ابزار و وسايل سازندگى سرازير افغانستان شود.
و لذا با حجم بالاى كمكهاى بين المللى به دولت افغانستان و حضور چشم گيرى نيروهاى ايساف و حضور صدها مؤسسه خيريه و سازندگى در افغانستان، تا هنوز افغانستان همچنان ويران و بى سروسامان است، نا امنى و رشد فزاينده توليد و قاچاق مواد مخدر مايه نگرانى جدى جامعه جهانى و مردم افغانستان است، و رشد و گسترش فرهنگ ابتذال مايه اضطراب خانواده ها و حتى مسؤولان درجه يك كشور گرديده است، سرقتهاى مسلحانه و باجگيريهاى بى رويه و عدم حاكميت قانون و رشد قاچاق كودكان به يك معضل بزرگ اجتماعى و امنيتى تبديل شده است و به عنوان نمونه به مواردى از آنها اشاره مى شود:
1 ـ كند روى بازسازى
امروز همه اذعان دارند كه بازسازى در افغانستان به كندى پيش مى رود، و مردم از شنيدن كلمه بازسازى خسته شده اند چنانكه وزير محترم ماليه بنا به گفته بى بى سى در همايش صندوق توسعه افغانستان با تكرار سخنان آقاى حامد كرزى گفت: «حتى در پايتخت اين كشور مردم از بس صحبت از بازسازى شنيده اند خسته شده اند و مى خواهند شاهد بازسازى راهها، افزايش اشتغال و بهبود وضعيت بيمارستانها باشند نه اينكه فقط جيپهاى سفيدرنگ سازمانهاى بين المللى را در خيابانها ببينند»[1].
ترميم و تعمير شاهراه كابل- قندهار، و كابل- مزار و ترميم تونل سالنگ و يا راه اندازى پروژه پايپ لاين گاز تركمنستان از مسير افغانستان و ساير طرحهاى مشابه كه موجب سهولت سرازير شدن كالاهاى وارداتى از كشورها مى گردد كافى نيست. نيازهاى فورى مردم ما در راستاى تأمين امنيت، بازسازى منابع آب، زيربناى شهرها و زيرساختهاى اقتصادى و بازسازى ويرانه هاى حاصل از جنگ به عنوان اولويت هاى مبرم در شرايط كنونى دانسته مى شود. و حجم انبوه ويرانيهاى شهر كابل و عدم بازسازى خانه هاى مردم، مكاتب و تأسيسات دولتى، و عدم توجه به تعمير و راه اندازى تأسيسات آب و برق دليلى بر كندروى باز سازى كشور است، و همچنين در ساير شهرهاى كشور به خسارات و زيانهاى ناشى از جنگ كمتر توجه شده است. به خصوص از ميان رفتن زيرساختهاى زراعى و دهقانى و نابود شدن كانالهاى آب در اثر جنگهاى نزديك به سه دهه و خشك ساليهاى پى هم اثرات سوء از خود به جاى گذاشته و از طرف دولت اهميت چندانى به ايجاد كار و شغل و توليدات باغات و كشاورزى اهميتى داده نشده است، و اگر وضع چنين ادامه پيدا بكنند زندگى مردم به خصوص مهاجرينى كه به كشور عودت مى كنند، به مشكلات فزاينده مواجه خواهند شد، و اين سؤال را در اذهان خواهد پديد آورد كه كمكهاى دول خارجى براى بازسازى افغانستان به كجا مصرف شده است؟ در حالى كه آمار و ارقام آنها به ميلياردها دلار مى رسد كه به عنوان نمونه هاى به مواردى از آنها اشاره مى شود :
در كنفرانس توكيو كه در آغاز سال 2002 برگزار شد، كشورهاى غربى، و ژاپن، عربستان سعودى، ايران و همچنين سازمان ملل متحد و بانكهاى جهانى توسعه متعهد شدند كه 4/5 ميليارد دلار كمك به افغانستان اختصاص دهند[2] و تنها اتحاديه اروپا در كنفرانس توكيو، وعده داده است كه به مدت پنج سال، هر سال دويست ميليون دلار براى بازسازى افغانستان كمك كند[3]
در سفرى كه يك هيأت عاليرتبه افغانستانى به جمهورى اسلامى ايران داشت، مقامات ايران تأكيد كرد كه ايران قول كمك 550 ميليون دلارى را براى افغانستان در طول يك دوره پنج ساله به آن كشور خواهد داد[4].
و نيز يك مسؤول سفارت جمهورى اسلامى ايران در كابل گفت كه ايران 600 هزار دلار براى تجهيز مراكز هواشناسى افغانستان هزينه مى كند[5].
وزير جهاد كشاورزى ايران بيش از 450 هزار دلار را براى پاكسازى كانالهاى آب و كاريزها در افغانستان اختصاص داد و همچنين دويست و ده دستگاه تراكتور، دهها دستگاه بذرافشان و شخم زن و نيز مقدارى كود شيميايى، مجموعاً به ارزش 9 ميليون دلار، به وزارت كشاورزى و دامدارى افغانستان اهدا نمود[6].
در ديدارى كه پرويز مشرف به تاريخ 13/1/1381 از كابل داشت چكى به مبلغ ده ميليون دلار به آقاى حامد كرزى پرداخت كرد[7].
 در اجلاس كمك به افغانستان كه در بروكسل، پايتخت بلژيك، به تاريخ 26/12/1381، (2003/03/17) برگزار شد، اتحاديه اروپا، آمريكا و ژاپن در اين اجلاس تاكيد كردند ميليونها دلار به افغانستان كمك خواهند كرد. و معاون وزارت خارجه آمريكا در اجلاس گفت: در سال جارى، آمريكا هشتصد و بيست ميليون دلار براى كمك به افغانستان در نظر گرفته و اين علاوه بر پانصد و هفتاد ميليون دلارى است كه سال گذشته تعهد شد[8].
دولت ژاپن ارائه يك كمك 35 ميليون دلارى به منظور خلع سلاح جناح هاى متعدد افغان و ادغام آنها در يك ارتش ملى مشروط ساخته است[9].
ژاپن براى خلع سلاح حدود 100 هزار جنگجوى افغان، 35 ميليون دلار امكانات مالى در اختيار دولت افغانستان قرار داده است. دولت افغانستان در خصوص تأخير در انجام برنامه هاى مربوط به خلع سلاح عمومى در كشور مورد انتقاد قرار داشته است[10].
وزارت خارجه آمريكا تاييد كرده است كه دولت آن كشور اعطاى مجموعه كمك هايى به افغانستان را در دست تهيه دارد كه ارزش آن به يك ميليارد دلار بالغ خواهد شد. و كمك مالى مورد نظر آمريكا براى گسترش خدمات و تأسيسات زيربنايى در افغانستان به كار خواهد رفت. از جمله، اجراى طرح هاى راهسازى، ساختن مدارس و ادامه آموزش نيروهاى پليس و ارتش در اين برنامه پيش بينى شده است[11]. و سرانجام واشنگتن كمك سال جارى (1383) خود به افغانستان را دو برابر كرد و به 6/1 ميليارد دلار رساند[12]. و بى بى سى در تاريخ 13/1/1383 گفت كه آمريكا بزرگترين كشور كمك دهنده به افغانستان است و متعهد شده يك ميليارد دلار بيشتر از مبلغى كه قبلاً وعده داده بود، بپردازد و بريتانيا نيز متعهد شده كمك خود را دو برابر كند[13].
پاكستان قول داده است كه در بازسازى افغانستان 100 ميليون دلار هزينه كند[14].
مقامهاى آمريكايى طى دو سال اخير 700 ميليون دلار به افغانستان كمك كرده اند[15].
دولت ژاپن 35 ميليون دلار هزينه اجراى طرح فراهم سازى زمينه اشتغال افراد خلع سلاح شده در واحدهاى غيرنظامى را متقبل شده است[16].
دفتر نمايندگى سازمان ملل در افغانستان (يونيما) دريك بيانيه مطبوعاتى اعلام كرده كه براى اجراى كامل خلع سلاح سراسرى در افغانستان وعده پرداخت 51 ميليون دلار داده شده است.
ژاپن 35 ميليون دلار، آمريكا 10 ميليون، انگليس چهار ميليون و كانادا دو ميليون دلار وعده پرداخت كمك براى اجراى اين طرح را داده اند[17].
بى بى سى گفت كه آمريكا كمك مالى خود به بازسازى افغانستان را دو برابر كرده و به يك ميليارد و هشت صد ميليون دلار افزايش داده[18]. و وزير خزانه دارى آمريكا، تصريح كرد كه دولت اين كشور درصدد است كمك ها به بازسازى افغانستان را حدود يك ميليارد دلار افزايش دهد[19].
روزنامه جمهورى اسلامى نوشت: كه اختصاص يك ميليارد و 200 ميليون دلار از سوى آمريكا براى كمك به افغانستان اهميت اين اقدام واشنگتن را چند برابر مى كند[20].
آقاى حامد كرزى در مصاحبه اى با خبر نگار بى بى سى گفت: اكنون 2.1 ميليارد دلار كمك تازه براى افغانستان ارائه شده و ساير دولت ها هم كمك خواهند كرد[21].
و آقاى كرزى در كنفرانس بازسازى افغانستان در شهر برلين گفت: كشور وى از اين كه در سه سال آينده بيش از 8 ميليارد دلار دريافت خواهد كرد، سپاسگزار است[22].
بانك جهانى براى احياى سيستم آبيارى افغانستان 40 ميليون دلار كمك مى كند[23].
و اكنون اين سؤال بى پاسخ است كه كمكهاى كشورهاى خارجى ـ گرچه در مقابل خساراتى كه بانك جهانى اخيراً رقم آن را 240 ميليارد دلار اعلام كرد[24] بسيار ناچيز است ـ چگونه و به كجا به مصرف رسيده است كه تا كنون مردم از خرابيها، و بى امنيتى، و گسترش و بيداد مواد مخدر شكايت دارند و مى گويند كه به فوريتهاى بازسازى و نيازهاى اصلى مردم به طور شايسته توجهى نشده است، و به گفته وزير محترم ماليه مردم از شنيدن كلمه بازسازى خسته شده اند[25].
ادامه دارد
 (چاپ شده در فصلنامه سراج، سال یازدهم، شماره 20، 1383)
[1] . بى بى سى 22/12/1381 (2003/03/13).
[2] . بولتن خبرى افغانستان، شماره 8، 36، شماره 9 ص 17، 25/11/ 1382 به نقل از بولتن خبرى افغانستان، مؤسسه فرهنگى بشارت.
[3] . بولتن خبرى افغانستان، شماره 13 ص 24، به نقل از بى بى سى.
[4] . بى بى سى: 10/12/1381.
[5] . بولتن خبرى افغانستان، شماره 16، ص 16، به نقل از ايرنا، 20/2/1383.
[6] . بولتن خبرى افغانستان، شماره 9 ، ص 36 به نقل از بى بى سى 23/7/1382.
[7] . بشارت، شماره 4 و 5، ص 29.
[8] . بى بى سى: 26/12/1381.
[9] . بولتن خبرى افغانستان، شماره 6، ص 12، به نقل از بى بى سى .
[10] . بولتن خبرى افغانستان، شماره 6 ، ص 27، به نقل از بى بى سى.
[11] . بولتن خبرى افغانستان، شماره 7، ص 7.به نقل ازبى بى سى.
[12] . بولتن خبرى افغانستان، شماره 12 ، ص 31، به نقل از بى بى سى 26/10/1382.
[13] . بولتن خبرى افغانستان، شماره 14 ، ص 5.
[14] . بولتن خبرى افغانستان، شماره 7، ص 10.
[15] . كابل ـ خبرگزارى جمهورى اسلامى ايران، 23/5/1382 .
[16] . بولتن خبرى افغانستان، شماره 9 ، ص 45، به نقل از روزنامه جمهورى اسلامى.
[17] . بولتن خبرى افغانستان، شماره 10، ص 7 به نقل از روزنامه جمهورى اسلامى
[18] . بولتن خبرى افغانستان، شماره 8 ، ص 8 به نقل از بى بى سى.
[19] . بولتن خبرى افغانستان، شماره 8 ، ص 36.
[20] . بولتن خبرى افغانستان، شماره 9، ص 8، به نقل از روزنامه جمهورى اسلامى.
[21] . بولتن خبرى افغانستان، شماره 9، ص 17 به نقل از بى بى سى 11/07/1382
[22] . بولتن خبرى افغانستان، شماره 15 ، ص 5 به نقل ازبى بى سى،پنج شنبه 13/1/1383.
[23] . بولتن خبرى افغانستان، شماره 15 ، ص 2 1. ايرانا 20/1/1383.
[24] . بولتن خبرى افغانستان، شماره 15 ، ص 2 1. ايرانا 20/1/1383..
[25] . بى بى سى 22/12/1381 (2003/03/13).

برای ارتباط با ما و ارسال نظر  لطفا کلیک کنید