صفحه نخست

در باره ما

ارتباط با ما

درباره ما
فصلنامه بشارت
همايش ها و نشست ها
بولتن خبري افغانستان
خبر و گزارش هاي خبري
گفتگو
داستانهای قرآنی
شميم احساس
در ساحل سرود
اهل بيت (ع)
مهدویت
مقالات
زن و خانواده
کتابخانه
گالري تصاوير
تازه های نشر
افغانستان شناسی
سایتهای افغانستان
صفحات ویژه

آمار سایت

سخنراني حجت الاسلام و المسلمين حمييد زکي
در همايش زنان افغانستان


اعوذ بالله من الشيطان الرجيم بسم الله الرحمن الرحيم نحمده و نستعين

انّ الله تعالي يوصيكم بالنساء خيرا فانهنّ امّهاتكم و بناتكم و خالاتكم

با تشکر فراوان از اساتيد، علماء، حضار، برادران، خواهران نويسندگان و فرهيختگان گرامي که تا لحظه پاياني برنامه را همراهي کردند. قصد مزاحمت ندارم، به دليل کمي وقت ناگزير از برخی مطالب صرف نظر مي شود.. تنها به چند مورد از آنها اشاره مي کنم.
الف - تشکر از همکاران
بجا است که از همکاران محترم، در همه بخشهاي همايش، از دبير محترم همايش، از دبير علمي و دبير اجرايي همايش و از همه عزيزاني که زحمت کشيدند، تشکرفراوان بکنيم و همچنين از رياست محترم جامعه المصطفي(ص)، و نهادهايي پژوهشي، فرهنگي و ترتبيتي مدارس تابعه به خصوص از رياست محترم مؤسسه آموزش عالي شهيده بنت الهدي، و رياست محترم مجتمع آموزش عالي فقه که در برگزاري پيش‌همايشها همکاري کردند سپاسگزاريم، و نيز از همکاري مرکز مطالعات و تحقيقات زنان تشکر داريم، از اساتيد محترم ارزياب مقالات که اگر نبود تلاش شبانه روزي آنها با دبيرخانه، قطعا نمي توانستيم چنين همايش با شکوه و بزرگ علمي را در سر وقت برگزار نماييم.
ب - در مورد مقالات همايش
فراخوان همايش، و نيز برگزاري چهار پيش همايش، بحمد الله مورد استقبال نخبگان کشور قرار گرفت، مقالاتي که از سوي محققان و پژوهشگران خواهر و برادر از مدارس و دانشگاههاي مختلف مشهد مقدس، تهران، اصفهان، قم و نيز از داخل افغانستان به دبيرخانه همايش رسيده، به لحاظ کميت وکيفيت قابل توجه است ونزديک به 130 مقاله به دبير خانه رسيده است. و با مقالاتي که در راه است و تاوقت چاپ مجموعه مقالات تکميل خواهد شد به 150 مقاله خواهد رسيد.
مقالاتي که به دبيرخانه رسيده است، هر مقاله به وسيله دو استاد ارزياب، ارزيابي شده، و مقالات با حذف مشخصات نويسندگان، به اساتيد ارزياب فرستاده مي شد تا به دور از تعلقات به نام و مشخصات نويسنده ارزيابي گردد. تعداد زيادي از مقالات قابليت چاپ در مجموعه مقالات را دارد. مقالاتي که در همايش ارائه شد، بر اساس امتياز و نمرات اساتيد ارزياب در دبيرخانه گزينش شده است.
ج – چالشها و آسيبهاي فراروي زنان
همانطور که در سخنرانيها و مباحث به نحوي اشاره شد، امروز آسيبها و چالشهاي زيادي فراروي زنان افغانستان وجود دارد. زنان به دليل داشتن لطافت و ويژگيهاي خاص روحي و جسمي، در همه ادوار تاريخ با مشکلات و آسيبهایي مواجه بوده اند.
زنان در دوره هاي قبل از اسلام به طور جدي با مشکلات مواجه بودند، در عصر ظهور اسلام، مباحث زنان به طور جدي مطرح شد، و براي حل مشکلات و آسيبهاي زن و خانواده راهکارهاي فرهنگي و قانوني ارائه شد.
خطرات و آسيبهايي که زنان را تهديد مي کرد تنها مخصوص دوره و عصر جديد نيست. در عصر جاهليت قديم و پيش از آن در يونان باستان بوده است.
به دليل خطرات و آسيبهاي جدي که زنان و خانواده را امروز تهديد مي کند، از عصر جديد تعبير به جاهليت جديد نيز مي شود، و جاهليت به دو شاخه جاهليت قديم وجديد تقسيم شده است و حتي مي شود جاهليت جديد را به جاهليت مدرن و پسا مدرن تقسيم کرد، و امروز چنين زماني فرارسيده است.
در جاهليت مدرن و پسا مدرن آسيبهاي خطرناک تر از جاهليت اولي زنان را تهديد مي کند، آسيبهاي سازمان يافته و در قالب گروهها و سازمانهاي مافيايي و بين المللي، و امروزه زنان کشور افغانستان، به دليل گسترش رسانه و ارتباطات، مصون از اين گونه خطرات نيست. زنان افغانستان، به دليل زندگي سنتي و مواجه شدن با دنياي باز جديد، در معرض آسيبهاي دوگانه قديم وجديد است و مي توان آنها چالشها و آسيبهاي زنان در يک نگاه کلي چنين نام برد:
1 – سخت گيريهاي بي مورد، ناآگاهي، و محروم داشتن زنان را از حقوق شرعي و قانوني.
2 - تقابل زندگي سنتي و زندگي تجدد مآبي با گشوده شدن در وازه هاي بي در و پيکر مدرنيته به روي زنان
3– تهاجم فرهنگ هاي مختلف به افغانستان، برنامه ريزيهاي غرض آلود از طريق رسانه ها، و اعمال پلانهاي شبيخون فرهنگي با استفاده از ابزار هاي دنياي جديد، نظير ماهواره، تلويزيون، انترنت، و ساير رسانه هاي الکترونيکي
4 - فقر، محروميت زنان وعدم توانايي در برابر تهاجمات سنگين
5 – سوء استفاده فمينيستها و مبلغان فرهنگ بيگانه از رفتارهاي ناپسندانه انديشه هاي طالباني و زشت نشان دادن کارکردهاي دين در باره زنان.
6 - عدم فعاليت مؤثر گروه اجتماعي و مردم نهاد زنان مسلمان و عدم پشتيباني از سوي دولتها.
7- افزايش افسردگي، خشونت، خشونت جنسي، اعتياد، خودکشي، فرار از خانواده
8 – گسترش طلاق سست شدن و متزل شدن بنياد خانواده.
د - راهکارها:
آسيب شناسي و ارائه راهکار يکي از اهداف مهم همايش زنان است، با توجه به مشکلات و آسيبهاي ياد شده مي توان موارد ذيل را به عنوان راهکارهاي مناسب نام برد:
1 - پرهيز از افراط و تفريط در همه عرصه ها و اتکا به فرهنگ ناب ديني
2 - اعتماد به نفس، خودباوري، برنامه ريزي و عدم حرکتهاي منفعلانه.
3- از بين بردن چالش پوشش و ارائه الگويي قابل قبول در باره حجاب
4 - نهادينه کردن حقوق زنان از ديدگاه اسلام
5 - نهادينه کردن توصيه هاي ديني و اخلاقي پيشوايان معصوم در باره زنان
6- ارتقاي سطح فکري و آگاهي ديني زنان
7 - فرهنگ سازي رعايت حقوق زنان، از طريق رسانه ها، و پايگاههاي مذهبي
8- بيان عواقب و خطرهاي زندگي باز و بي قيد و شرط زنان در عصر مدرنيته
9 - استفاده بهينه و مثبت از فرصتها نظير:
10 - استفاده از فرصتهاي آموزشي و بالابردن سطح تحصيلات و آگاهي زنان
11 - استفاده از فرصتهاي شغلي و کاري مناسب براي زنان براي ارتقاي وضعيت معيشتي سالم زنان و خانواده ها.
12 - استفاده از فرصتهاي تدريس و آموزش در دانشگاهها، مؤسسات عالی و مدارس دینی براي زنان.
13 - استفاده از فرصتهاي مناسب براي ورود در عرصه هاي تاثير گذار و نهادهاي دولتي نظير پارلمان با حفظ شئونات برازنده يک زن افغاني متدين و مسلمان.
- مباحثي که هم در پيش همايشها و هم در برنامه صبح و عصر همايش امروز مطرح شد، نگاههاي افراطي و تفريطي در همه جوامع بشري نسبت به زنان بوده و درافغانستان نيز وجود دارد. و اين همايش که انتظار نيز چنين مي رود، بايد راهي را بپيمايد که منتهي به راهکار عادلانه و کارساز در باره مسائل زنان بشود. مقالات و مباحث مطرح شده در پيش همايشها به نتيجه اي برسد به نحوي که هم بتواند آسيب شناسي کند و هم راهکار عملي و مؤثر ارائه بدهد، و برای حل مشکلات و بحران زنان راه حلي چاره جويي نمايد. و با نگاه اعتدالي و پرهیز از افراط و تفريط افق جدید و نوید بخشی را فرا روی زنان بگشاید. چنين نگاهي تنها برخواسته از آموزه ها و گزاره هاي ديني است و بس. و اميدواريم مقالاتي که به چاپ خواهد رسيد چنين نتيجه اي را بدهد. و همچنين سخنرانيها و اظهار نظرهايي کارشناسان مسائل زنان که در چهار پيش همايش از سوي کارشناسان محترم ارائه شد، به چنين نگاهي برسد و آن را تقويت کند. خوشبختانه ما فرهنگ بسيار ناب و غني ديني و قرآني داريم که مي تواند دست ما را در تاريکهاي روزگار بگيرد.
کرامت ذاتی یکسان زن ومرد
زن و مرد در اسلام، از کرامت ذاتی یکسان از سرشت واحد انسانی یکسان برخوردارند. زن و مرد هردو به عنوان مخلوق و بنده خدا(عج) صلاحيت و شایستگی یکسانی براي رشد و صعود به کمال انساني و رسیدن به مقام قرب الهي را دارند.
در قرآن کريم آفرينش زن و مرد از سرشت واحد نام برده شده و زن و مرد يکسان به عنوان پايه و اساس شکل گيري و خلقت جوامع انساني می باشد.
در قرآن کريم آمده است: (يا ايها الناس اتقوا ربكم الذي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْس واحِدَة و خلق منها زوجها)
زنان و مردان در اسلام به طور یکسان مورد ستايش قرار گرفته اند، و به خاطر كمالات و عمل صالح مستحق بر خورداری از حياط طيبه و اجر و پاداش معنوی را دارند، و در کسب فضائل و برخورداری از پاداش و اجر معنوی تبعیض و تفاوتی میان زن و مرد نیست. و این راه برای هردو به طور یکسان باز است و خداوند فرموده است: من عمل صالحا من ذكر او انثي وهو مؤمن فلنحيينه حياة طيبة ولنجزينهم اجرهم باحسن ما كانوا يعملون (سوره نحل 97) «هركس كار شايسته اي انجام دهد خواه مرد باشد يا زن در حالي كه مؤمن است، او را به حياتي پاك زنده مي داريم ؛ و پاداش آنها را به بهترين اعمالي كه انجام مي دادند، خواهيم داد»
و نیز در قرآن آمده است: «ومن يعمل من الصالحات من ذكر او انثي وهو مؤمن فاولئك يدخلون الجنة ولا يظلمون نقيرا» (سوره نساء، آيه 124.) كسي كه چيزي از اعمال صالح را انجام دهد، خواه مرد باشد يا زن، در حالي كه ايمان داشته باشد، چنان كساني داخل بهشت مي شوند و كمترين ستمي به آنها نخواهد شد».
در اسلام ملاک برتري انسان به تقوا و پرهيزگاري و دوري از معصيت الهي است، ملاک برتری به جنسیت خاصی بستگی ندارد. خداوند فرموده است: يَاأَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُم مِن ذَكَرٍ وَأُنثَى وَ جَعَلْنَاكُمْ شُعُوباً وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ» (الحجرات آیه ¬13)
توصيه نيک رفتاري نسبت به زنان
وقتي ما به آيات قرآن کريم و احاديث شريف مراجعه مي کنيم، می بینیم که عنايت ويژه و نگاه خاصي به زنان شده است و چنين نگاهي به مردان نشده است. توصيه هاي زيادي در باره رفتار نیک نسبت به زنان شده که چنين توصيه هاي نسبت به مردان کمتر به نظر می رسد.
در کلام رسول معظم اسلام، رفتار نیک و شایسته با زنان، به مثابه میزان و معیار مردان نیک یاد شده است. و آن حضرت فرموده است: «وخيركم خيركم لنسائه ، وأنا خيركم لنسائي» بهترین شما مردان کسی است که رفتار نیک و شایسته نسبت به زنان در خانواده اش داشته باشد. و نیز فرموده است: «ما اکرم النساء الا کریم و لا اهانهن الا لئیم» زنان را جز کریمان و بزرگواران گرامی نمی دارد، و زنان را جز انسانهای پست و لئیم توهین نمی کند.
پیامبر خاتم(ص) رفتار نیک با زنان را توصیه و سفارش خداوند سبحان خوانده و فرموده است: «انّ الله تعالي يوصيكم بالنساء خيرا فانهنّ امّهاتكم و بناتكم و خالاتكم»خداوند سبحان به شما توصيه مي کند که نگاه نيک به زنان داشته باشيد، رفتار نيک نسبت به بانوان داشته باشيد،
آسيبهايي که زنان را تهديد مي کند، ممکن است اين آسيبها مردان را تهديد نکند يا کمتر تهديد کند، و اين هم بر مي گردد به ظرافتی که در خلقت زن وجود دارد، و تفاوتی ظرافت زن و مرد باعث تفاوت نقش آفرینی و تفاوت جایگاه زن و مرد در اجتماع و خانواده شده است همانطوری که تفاوت جایگاه و تفاوت نقش آفرینی در میان مردان نیز وجود دارد و در میان زنان هم وجود دارد. شایستگی هرچیزی در این است که در جایگاه خاص خویش قرار بگیرد. چنانکه تفاوت جایگاه در طبیعت نیز وجود دارد و ارزش اشیاء در طبیعت زمان ظهور و نمود می یابد که در جایگاه اصلی خویش نقش آفرینی بکند. مثلا گل، در طبیعت جایگاهی دارد، مثلا در همینجا می بینیم این دسته گل جايگاه خاصي دارد، ميز در يک جا جايگاهي دارد، انسانها نيز همينطور است، زن يکجايگاهي دارد، مرد يک جايگاه خاصی برای او در نظر گرفته شده است، برای میکرفون، میز و صندلی جایگاهی دیگری، و نقش هرکدام در جایگاهش نمودی دارد. تفاوت در نقش آفرینیها در اجتماع انسانی نیز وجود دارد. مادر جايگاه خاصی دارد، پدر جايگاه بالخصوصي دارد، جوان يک جايگاه دارد، محاسن سفيد، ميانسان، کهنسال يک جايگاهي دارد، عالم، استاد، دانشجو يک جايگاهي دارد، طبقات خاصي اجتماعي اعم از زن و مرد، جایگاه و نقشهای متفاوتی دارند. تفاوت جايگاهها باعث نمي شود تا نگاه تبعيض آميز و تحقير آميز به هريکي از طبقات اجتماعي بشود، و هرچيز در جايگاه خويش ارزشمند و قابل قدر است.
افزون بر همه اينها چنانکه گفتیم، سفارشهای زیادی در باره زنان شده است. خداوند سبحان سفارش به نیک رفتاری در باره بانوان کرده است.
افزون بر اینکه زن و مرد هردو انسان هستند، هردو بشرند، افزون بر همه اينها زنان حق ويژه اي دارد، چطور مادر نسبت به فرزند حق دارد، او را تربيت مي کند، پرورش مي دهد، زنان نقش مادری و تربیتی دارند. مردان در دامن بانوان بزرگ شده اند. در دامن آنان تربيت يافته اند، گذشته از توصيه و قوانين و مقررات ديگری که در باره زنان و مردان وجود دارد، گذشته از اينکه تبعيض ميان زن و مرد نيست، و گذشته از اينکه همه در خلقت و آفرينش يکسان است، و افزون بر اینکه زن و مرد از یک ميزان و معيار برتري برخوردار است، و تنها تقوا و رفتار پسنديده و عمل صالح است، ملاک ارزش و برازندگی است، افزون بر همه اينها توصيه هاي خاصي در مورد بانوان شده است که چنين توصيه اي نسبت به مردان نشده و يا کمتر شده است. و بجا است که ما از آموزه هاي ديني، از آيات، از روايات، نکته هاي ناب، گوهرهاي نايابي را بيابيم، و آنها را نهادينه کنيم، که امروز سخت به آنها نيازمنديم.
بيش از اين وقت گرانبهاي بزرگواران را نگيرم، و تشکر مي کنم از همه عزيزاني که تا اين لحظه حوصله به خرج دادند.
السلام علیکم وررحمة الله
اللهم ارزقنا توفيق الطاعة، وبعد المعصية، وصدق النية وعرفان الحرمة، وأكرمنا بالهدى والاستقامة، وسدد ألسنتنا بالصواب والحكمة، واملاء قلوبنا بالعلم والمعرفة، وطهر بطوننا من الحرام والشبهة، واكفف أيدينا عن الظلم والسرقة واغضض ابصارنا عن الفجور ْْوالخيانة. بحق محمد و آل محمدو آله خير البريه