صفحه نخست

در باره ما

ارتباط با ما

 

نشست تخصصی بررسی موقعیت شیعیان افغانستان بعد از انتخابات، مسئولیت و نقش فرهنگیان برگزار شد

مؤسسه فرهنگی بشارت دومین نشست تخصصی علمی - فرهنگی را تحت عنوان «بررسی موقعیت شیعیان افغانستان بعد از انتخابات، مسؤولیت و نقش علماء و فرهنگیان» روز پنجشنبه 28 عقرب 1388 برگزار کرد.
این نشست با تلاوتی آیاتی از کلام الله مجید، به وسیلۀ قاری بین المللی قرآن کریم، آقای رحیمی، و با حضور دکتر محمد اکرف عارفی استاد علوم سیاسی دانشگاه کاتب، دکتر حيات الله رسولی از اساتيد جامعه المصطفي العالميه(س) و حمید زکی مسئول مؤسسۀ فرهنگی بشارت، با استقبال گستردۀ علماء و دانشجویان در مجتمع آموزش عالی فقه با همکاری معاونت فرهنگی – تربیتی این مجتمع بر گزار شد. در ابتدای این نشست، دبیر جلسه آقای علی اکبر ناصری، کارشناس علوم سیاسی، طرح بحث نمود و گفت: «بررسی موقعیت شیعیان افغانستان بعد از انتخابات» از حساسیت خاصی برخوردار است و ما را به نقد گذشته می کشاند، نقش که ما شیعیان در دوران بعد از طالبان داشتیم، موقعیت مطلوب و ایده آل نبود، قابل نقد بود که باید نقد منصفانه در جایش بشود. ولی به هرحال جامعه ما در بخشی از عرصه های فرهنگی، سیاسی حضور پیدا کرد، سوال از موقعیت شیعیان افغانستان بعد از انتخابات ریاست جمهوری ما را به نقد گذشته می کشاند، متاسفانه در خیلی از زمینه ها یا حضور نداریم، یا حضور نزدیک به صفر است. و این سوال خیلی سوال مهم است و در چنین محافلی کاستی های گذشته مطرح می شود و فرهنگیان در جستجوی راه حل ها خواهد بود. و به همین جهت از مهمانان گرامی دعوت کردیم تا نقش و موقعیت شیعیان افغانستان فرصتها و راهکارها را به بحث گیریم. از جناب حجت الاسلام والمسلمین آقای زکی دعوت می کنیم تا سخنانشان را آغاز کند.
پس از آن حجت الاسلام و المسلمین آقای زکی مسئول مؤسسۀ فرهنگی بشارت، ضمن تشکر از حضار محترم و معاونت فرهنگی – تربیتی مجتمع آموزش عالی فقه، نقش فرهنگیان و عالمان دینی را در گذشتۀ افغانستان، به خصوص در دوران مقاومت مردم بر شمرد، و گفت: علماء و نخبگان دینی همواره نقش اساسی در تحولات فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی و تحکیم و تعمیق ارزشهای دینی و اخلاقی مردم افغانستان داشته و دارند.
آقای زکی افزود : نقش نخبگان فرهنگی و دینی در دوران مبارزه علیه استعمار انگلیس، در دوران قیام رهایی بخش علیه روسها و نیز نقش هدایتگر آنها در دهه بحران داخلی، در مبارزه علیه تروریسم و گروهک طالبان، و نیز نقش نخبگان در عرصۀ فرهنگ، آموزش و رسانه عمومی روشن است. نخبگان فرهنگی نقش بارز در تحکیم وحدت و انسجام ملی دارند و در زدودن تعصبات کور قومی، مذهبی، سمتی، و ترویج فرهنگ گذشت و مدارا، نقشهایی قابل توجهی را تا کنون بازی کرده اند.
حجت الاسلام و المسلمین آقای زکی ضمن ضرورت توجه به مطالبات و خواسته های یادآور شد: در اثر تحولات فرهنگی و اجتماعی، مطالبات مردم نیز متحول شده است. آنان خواستار عدالت و برخورداری یکسان از رفاه و حقوق شهروندی هستند. و امروزه شیعیان در موقعیتی قرار دارند که اگر به مطالبات آنها توجهی نشوند، ممکن است راه غیر از آنچه را که رهبران احزاب سیاسی می پسندند برگزینند، چنانچه که روند دومین انتخابات ریاست جمهوری بیانگر چنین مطلبی بود.
آقای زکی گفت: مسئولیت عالمان و نخبگان دینی ایجاب می کند، که آنان به ابزار های نو و کارامد مجهز شوند تا بتوانند به طور شایسته در عرصۀ فرهنگ دینی و ملی نقش قابل انتظار داشته باشند و به نیازهای دینی و اخلاقی مردم پاسخ گویند.
سپس آقای ناصری دبیر نشست تخصصی بررسی موقعیت شیعیان افغانستان بعد از انتخابات، از دکتر اکرم عارفی خواست تا موضوع وضعیت شیعیان افغانستان بعد از انتخابات، را مورد بررسی و بحث قرار بدهد. آقای عارفی در خصوص این موضوع که «آیا بعد از انتخابات وضعیت به نفع شیعیان است یا نه؟ مطالبش را در سه محور بیان کرد. و در محور اول به تشریح عناصر و خصوصیات دموکراسی پرداخت، آزادی، مشارکت و رقابت را از عناصر مهم دموکراسی خواند و تاکید کرد که دو عنصر دیگر دموکراسی (مشارکت و رقابت) به صورت ناقص در افغانستان پیاده شده است. و مشارکت آن گونه که انتظار می رفت تحقق پیدا نکرد. و رقابت نیز ناقص بود. آقای عارفی در بارۀ وضعیت شیعیان قبل از انتخابات گفت : شیعیان افغانستان از بعض جهات فرصتهای زیادی به دستشان آمد، ولی ما به خاطر بعضی مشکلات ما نتوانستیم، از این فرصتها به خوبی استفاده کنیم.
آقای عارفی، دولت گذشته را فردسالار وکابینه دولت را غیر منسجم خواند و گفت: دولت گذشته به یک تعبیر می توان عنوان فرد سالاری روی آن گذاشت. و از اینکه حکومت حکومت فردسالار بود گرایش فردی به سوی منطقوی، محلی، زبانی بیشتر مشاهده می شد. کمتر وزیری و یا چهرۀ فعالی در کابینه دولت وجود داشت که برنامه برای کل کشور داشته باشد.
آقای عارفی در دولت آینده دو احتمال را پیش بینی کرد یکی دولت فردسالار و دیگری دولت سازمان یافته و تخصصی و کاهش نفوذ چهره های جهادی و رهبران جهادی را در دولت آینده قابل پیش بینی خواند. و وجود اصطکاک میان سیاسیون قدیم و جدید را به ضرر شیعیان دانسته و نیز یاد آور شد که دولت تخصصی مبتنی بر اکثریت موجب استبداد و تهدید برای اقلیتها می باشد.
آقای عارفی راه حل مخاطراتی را که با آن مردم ما مواجه است در این دانست که نیروهای سیاسی قدیم و نیروهای جدید مابا هم منسجم شوند.
سخنران پایانی این نشست، دکتر حیات الله رسولی از اساتید جامعه المصطفی العالمیه(ص) بود، وی در نقد دولت سابق دیدگاه موافق با دیدگاه دکتر عارفی را ارائه کرد ولی سیاست مداران افغانستان را از نظر گرایش و رفتار در برزخی میان فردگرایی و ملی شدن عنوان کرد.
آقای رسولی نقد آقای عارفی را نسبت به سیاست بازان و سیاست مداران حرفه ای جامعه ای شیعه و هزاره، نقد دقیق و مناسب خواند و در این زمینه اقدام به برگزاری چنین نشستی را از سوی «مؤسسۀ فرهنگی بشارت»، با اهمیت و ضروری خواند.
آقای رسولی به دو نکته مهم در ارتباط با انتخابات اخیر ریاست جمهوری اشاره کرده و پیامدهای آن را بر شمرد.
آقای دکتر رسولی یاد آور شد که درانتخابات اخیر، همانند انتخابات دوره قبل، کاندیدها جنبه قومی یافت. این امر متاثر از بافت فکری و فرهنگ سیاسی جامعه افغانستان است. لذا هر قومی به کاندید مورد نظر خود رای دادند. و از نظر تئوری و نظری حسن دمکراسی و انتخابات این است که مردم می توانند به دولت وکارگزاران مدعی بگویند ما شما را نمی خواهیم، و یا اگر کسی در نظر مردم دلسوز است مورد تایید و حمایت قرار می گیرد،‌ از نظر سیاسی و اجتماعی و حتی روانی این«نه» گفتن در عین آرامی و مسالمت آمیز بودن خیلی تاثیرگذار و عملی و سوزناک است.
آقای رسولی یاد آور شد که :‌ تا هنوز در ذهنیت عمومی و فرهنگ سیاسی افغانستان این تحلیل وجود داشت که جامعه هزاره و شیعه افغانستان قدرت تحلیل دقیق، ارزیابی و تصمیم گیری کمتری دارند، این ساختار ذهنی غلط هنوزهم کمابیش وجود دارد، در حالی که این تحلیل نسبت به مردم هزاره بکلی غلط است.
آقای رسولی دوراه را در واقعیت سیاسی افغانستان پیش روی دانست یکی موافقت یا جلب توجه و یا وفاداری خود را به سیاست بازان وگروه های سیاسی موجود جامعه هزاره و گفت: این نکته از نظر من چندان ارزشی ندارد، و لزومی هم ندارد. و راه دوم این است که علما و نخبگان دینی وارد صحنه اجتماعی و سیاسی شوند. البته لازم نیست که در تضاد با گروه های سیاسی موجود باشد، اما می تواند در رقابت با آنان باشد، این هیچ اشکالی ندارد و درست هم است.
آقای رسولی یاد آورد شد که در انتخابات اخیر موقعیت قومی وسیاسی هزاره ها و شیعیان از نظر اجتماعی و در روابط روحی روانی در روابط بین قومی افغانستان تضعیف و دچار افت شد.

جمع بندی دبیر نشست تخصصی
دبیر جلسه، آقای علی اکبر ناصری، کارشناس علوم سیاسی در پایان «نشست تخصصی بررسی موقعیت شیعیان افغانستان بعد از انتخابات، مسئولیت و نقش فرهنگیان» از مجموع صحبتها و دیدگاههای مطرح شده جمع بندی زیر را ارائه کردند.
متاسفانه این نشست نشان می دهد که یک چشم انداز خوبی برای شیعیان افغانستان وجود ندارد، جناب آقای دکتر عارفی راه حل را در یک نوع سازش و انسجام میان نخبگان فعلی و نخبگان سنتی را پیشنهاد کردند که آنها همدیگر را بپذیرند. و جناب آقای دکتر رسولی هم بحث رهبران، و نیروهای جدید و بخصوص بحث وظیفه و اهمیت حضور بخبگان دینی و مردمی و علما را مطرح کردند و از نظر نخبگان اجتماعی و فرهنگی و سیاسی جامعه ای هزاره و شیعه ساختار شکنی وضع موجود را مورد تاکید قرار دادند، از جمله این که به کرات ورود نیروهای دینی جوان و متعهد و ارزشی را پیشنهاد کردند. به نظر می رسد که راههای حفظ و ارتقای موقعیت شیعیان افغانستان، نیاز به یک جلسه دیگری داشته باشد که یا «مؤسسۀ فرهنگی بشارت» یا دیگر مؤسسات عهده دار برگزاری آن بشود چیزی خوبی است.
پاسخ به سوالات برنامه پایانی این نشست تخصصی – علمی بود.
و ضمنا آقای عارفی بر این نکته تکیه کرد، منظورم اعلام وفاداری به معنای اعلام بیعت نیست. یا تجدید عهد نیست. ولی واقعیت این است که وقتی تحت فشار قرار بگیرند چاره ای ندارد جز اینکه همه نیروها منسجم بشود و همکاری کند.

متن کامل سخنرانی دکتر اکرم عارفی
متن کامل سخنرانی دکتر حیات الله رسولی
گالری تصاویر از نشست تخصصی بررسی موقعیت شیعیان افغانستان

 

 

صفحه نخست

درباره ما

فصلنامه بشارت

بولتن خبري افغانستان

گفتگو

در ساحل سرود

شمیم احساس

اهل بيت (ع)

مقالات

داستانهای قرآنی

سایتهای افغانستان

کتابخانه

تازه های نشر

گالري تصاوير

تمامی حقوق متعلق به سایت مؤسسه فرهنگی بشارت است                       www.bsharat.com