پیام مهم مرجع تقلید شیعیان جهان حضرت آیت الله العظمی محقق کابلی به مناسبت برگزاری همایش «زنان در افغانستان؛ فرصت‌ها، چالش‌ها و راهکارها»

اشاره : پیام حضرت  آیت الله العظمی محقبق کابلی به وسیله  حجت الاسلام رسولی از همکاران ستاد همایش زنان در افغانستان، قرائت شد

یاایها الناس انا خلقناکم من ذکر و انثی و جعلناکم شعوبا و قبائل لتعارفوا ان اکرمکم عندالله اتقاکم. (قرآن کریم)

در اندیشه‌ی توحیدی اسلام، آفریدگار همه‌ی عالم خداوند متعال است و او همه‌ی موجودات را برای رسیدن به کمال نهایی که همان قرب الی الله است، آفریده و راه رسیدن به کمال را نیز متناسب با اقتضائات هرموجودی به او نشان داده است. قرآن کریم می‌فرماید: «ربنا الذی اعطی کل شیئ خلقه ثم هدی». در اندیشه‌ی اسلامی، زنان بلحاظ قابلیت‌های انسانی و توان برخورداری از ارزش‌های الهی کاستی ندارند و بلحاظ حضور اجتماعی، نیز حق مشارکت در بسیاری از فعالیت‌های اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و آموزشی را دارند. اسلام به عنوان دین واقع بین و واقع‌گرا، همانگونه که انسانیت زن و مرد را لحاظ کرده است، زن بودن و مرد بودن را نیز لحاظ کرده است.

روشن است، قابلیت‌ها و توانایی‌های زن و مرد کاملاً یکسان نیست، بلکه تفاوت‌های طبیعی در توانمندی‌ها و راه‌های فعلیت‌ بخشیدن به آن‌ها و در نتیجه تفاوت‌هایی در ناحیه‌ی حقوق و تکالیف میان زن و مرد وجود دارد. در نگاه اسلامی، دفاع حقیقی از حقوق زنان،‌ حمایت از همان حقوقی است که شارع مقدس برای زنان بیان نموده است. به همین دلیل، تفاوت‌هایی که در احکام مربوط به زن ومرد وجود دارد، حکیمانه و واقع بینانه است. تفاوت‌های موجود دلیل بر نقصان یا ضعف زنان نیستند، بلکه صرفاً‌ بیانگر راه‌‌های تقرب زنان به کمال مطلق است، که در آن همه‌ی جهات وجودی آنان لحاظ شده است.

نگاه اسلام، در مورد حقوق و تکالیف زن و مرد،‌ نه مردسالارانه است و نه زن سالارانه، بلکه نگاه کاملاً واقع‌نگر و تناسب محور است. به همین دلیل، اسلام ظلم در حق زن و مرد را به صورت مساوی ظلم در حق انسان و به یک اندازه قبیح می‌داند. چنان‌که دفاع از حقوق زنان را همچون دفاع از حقوق مردان، امر لازم و واجب شرعی به شمار می‌آورد. بنابراین، همان‌گونه که حضور مردان در اجتماع ضابطه‌مند و تابع مقررات شرعی است، فعالیت‌های زنان، نیز باید مطابق شرع و ضوابط دینی باشد.

اینجانب اذعان دارم که دین مبین اسلام آموزه‌ها و راهکارهای عملی و کاملاً‌ واقع‌بینانه برای احقاق حقوق زنان و حضور اجتماعی شرافت‌‌مندانه‌ی آنان دارد و با در نظر داشت باورهای عمیقاً دینی مردم مسلمان افغانستان، اگر آموزه‌های اسلامی به شایستگی بیان شوند، هم می‌توان با تحجرگرایی دینی و رسومات خرافی مبارزه کرد و هم می‌توان از نفوذ و گسترش اندیشه‌های بیگانه و فمینیستی جلوگیری نمود.

همان‌گونه که نگاه کم‌بینانه و تحقیر آمیز ظلم بزرگ در حق زنان است، تشابه و یکسان سازی حقوق و تکالیف زن و مرد، نیز ظلم بزرگ در حق زنان و مردان به حساب می‌آید. زیرا این اندیشه‌ها زن را بر خلاف توانایی‌های تکوینی او هدایت می‌کند و آنان را از راه راستینی‌که خداوند متعال فراروی آنان قرار داده است، منحرف می‌سازد.

شرایط حساس کنونی و فرصت‌های به وجود آمده، ایجاب می‌کند که متفکران و عالمان دینی، بیش از این نسبت به مسایل زنان احساس مسولیت کنند. اینجانب ضمن تشکر از برگزار کنندگان همایش «زنان در افغانستان؛ فرصت‌ها، چالش‌ها و راهکارها» باتوجه به تحولات جدید و پیش آمدن فرصت‌های مناسب برای نشر معارف اسلامی به علماء، طلاب و دانشجویان عزیز توصیه می‌کنم:

۱- تلاش نمایند، آموزه‌های انسان ساز اسلام در باره‌ی زنان را از خرافات و تحجرگرایی، پیراسته نموده و نگاه اسلامی در باره‌ی زن را در کمال دقت و امانت برای مردم متدین افغانستان تبیین نمایند.

۲- مراقب شبهات و اندیشه‌های بیگانه باشید، مبادا نسبت به اندیشه‌های بیگانه، موضع انفعال و توجیه را در پیش گیرید و خدای نخواسته گرفتار بحران هویت شوید. روحانیت باید در کمال قاطعیت و جدیت احکام مترقی شرع مقدس اسلام را برای مردم بیان نموده و در راستای گسترش فرهنگ ناب اسلامی تلاش نمایند.

۳- علما باید در خلق آثار علمی و متقن در موضوعات مختلف، از جمله بحث زنان پیشگام باشند و بحکم قاعده‌ی «الدفع اولی من الرفع»، قبل از آن‌که دیگران اذهان فرزندان و محصلان متدین را مغشوش کنند، ضروری است که آثار علمی و دینی متقن در اختیار آنان قرار داده شود.

۴- بانوان متدین بدانند، همان‌گونه که آموزه‌های اسلامی زن را از حقارت نجات داد، همچنان بهترین راه برای فلاح و رستگاری آنان در دنیا و آخرت است. بانوان باید در حفظ ارزشهای دینی و ارزش‌های ملی نشأت گرفته از ارزش‌های اسلامی، بیشتر تلاش کنند.

۵- حجاب برای زنان از ضروریات دین مبین اسلام است و زنان مسلمان باید حجاب اسلامی را به صورت کامل رعایت نمایند. زنان نباید بگونه‌ای لباس بپوشند و بگونه‌ای در انظار عمومی ظاهر شوند که خلاف شرع باشد.

۶- به دولت جمهوری اسلامی افغانستان، نیز توصیه می‌کنم که با در نظر داشتن دستورات شرع مقدس اسلام، اولویت‌های جامعه‌ی زنان افغانستان را شناسایی نموده و آن‌ها را در دستور کار خود قرار دهند و از صرف بیت المال در موارد غیر ضروری جداً پرهیز نمایند.

قربانعلی محقق کابلی

۱۷/۱۰/۸۸