افزونه جلالی را نصب کنید. Friday, 20 May , 2022 تعداد کل نوشته ها : 681×

besharat news

شهادت استاد مزاری در مطبوعات و رسانه ها
15 آبان 1400 - 13:18
شناسه : 1635
بازدید 43
1
شهادت استاد مزاری در مطبوعات و رسانه ها در دومین سالگرد شهادت قائد شهید «مزاری»، ما بر آنیم، یادمانی برایش تهیّه کنیم. طرح های زیادی را روی کاغذ می آوریم. موضوعات و عناوین گوناگونی را در نظر مان قطار می نماییم. بنا داریم، طرحی را پیاده کنیم تا جنبه ابتکاری و ضرورت پردازش به آن مدّ نظر باشد. طرحی که بتواند اهداف ما را در راستای بررسی شهادت شهید مزاری تا حدودی بر آورده سازد.
پ
پ

تهیه و تنظیم از: علی پیام
مقدمه

در دومین سالگرد شهادت قائد شهید «مزاری»، ما بر آنیم، یادمانی برایش تهیّه کنیم. طرح های زیادی را روی کاغذ می آوریم. موضوعات و عناوین گوناگونی را در نظر مان قطار می نماییم. بنا داریم، طرحی را پیاده کنیم تا جنبه ابتکاری و ضرورت پردازش به آن مدّ نظر باشد. طرحی که بتواند اهداف ما را در راستای بررسی شهادت شهید مزاری تا حدودی بر آورده سازد.

از بین طرح های زیاد، موضوعات گوناگون، «شهید مزاری و مطبوعات و رسانه های خبری جهان» را انتخاب می کنیم. قصد داریم، موضوع شهادت شهید مزاری را از دیدگاه مطبوعات و رسانه های خبری جهان ارزیابی نماییم. بنگریم، مطبوعات و رادیو های کشور های جهان، از این موضوع چه تحلیل و تفسیر دارد؟ عکس العمل گزارش گران و وقایع نگاران، در برابر حادثه شهید مزاری چه شکل و چه رقم است؟

 

هدف از این طرح چیست؟

این ضرورت را احساس کردیم که گزارش ها، تحلیل ها و تفسیر ها راجع به شهادت شهید مزاری به عنوان یک سند تاریخی ثبت و ضبط گردد تامحققین و پژوهش گران بتوانند از روی این سند مهم تاریخی، قضاوت آزادانه نمایند و بررسی گردد که انعکاس آن شهید در مطبوعات و رسانه های خبری کشورهای مختلف دنیا چگونه است؟

طرح مذکور، خیلی وسیع و گسترده است. نیازمند است تا منابع، مطبوعات، روزنامه ها، مجلاّت، بولتن های خبری، رادیو ها و خبرگزاری ها مطالعه و ارزیابی گردد. به آرشیو های مختلف مراجعه شود. در صورت نیاز، مسافرتهایی در خارج و داخل کشور صورت بگیرد. از این رو، نیروی کاری زیادی برای جمع آوری مطالب، منابع و یا ترجمه از زبان های خارجی لازم می باشد. این طرح، سختی ها و مشکلات زیادی در بر دارد. دسترسی به منابع و آرشیو ها به سادگی ممکن نیست. مشکلات اقتصادی، مصروفیت های فرهنگی و تحصیلی معضل دیگری است. از سویی، سالگرد شهادت شهید مزاری نزدیک می باشد و به ناچار، بخشی از این طرح را به سختی تهیّه می کنیم که عبارت است از «شهید مزاری از نگاه مطبوعات ایران».

در این راه نیز سختی ها و مشکلات فراوان در پیش روی ما قرار داشت. به آرشیو ها و مطبوعات دسترسی نداشتیم. وقت کم بود و ساعات محدود کار اداری از سوی دیگر مشکل آفرین بود. برای استفاده از آرشیو کتابخانه ها نیامند معرفی نامه بودیم. لذا، زمان بسیار محدودی را در نظر گرفتیم. روزنامه های ایران، زمان حادثه شهادت شهید مزاری را ورق زدیم. مطالب و گزارش ها را تهیه و تنظیم کردیم. این بخش، به یقین از جمله مهم ترین کارهایی می باشد که درباره شهید مزاری باید انجام می گرفت. امیدواریم که خداوند توفیق مان دهد تا کلیّه طرح را در آینده تکیل نماییم. ان شاء الله.

 

خبر شهادت

روزنامه ها را ورق می زنیم. کار و کارگر، مورخه ۲۳/۱۲/۱۳۷۳ با تیتر درشت نوشته است: «دبیر کل حزب وحدت به قتل رسید.»[۱] رسالت، مورخه ۲۳/۱۲/۱۳۷۳ چنین گزارش می دهد: «وی در حال اسارت و هنگام انتقال از چهار آسیاب به قندهار به شهادت رسید.»[۲] و روزنامه جمهوری اسلامی بیان می دارد: «…مزاری رهبر حزب وحدت اسلامی افغانستان توسط نیروهای طالبان به شهادت رسید.»[۳] ایران، در صفحه اول شهادت شهید مزاری را چنین گزارش می دهد: «عبدالعلی مزاری دبیر کل حزب وحدت اسلامی افغانستان در حین اسارت به دست گروه طالبان به شهادت رسید.»[۴] گزارش کیهان مورخه ۲۳/۱۲/۱۳۷۳ چنین است: «رهبر شیعیان افغانستان طی یک زد و خورد مسلحانه به دست اعضای گروه طالبان به شهادت رسیدند.»[۵]

اطلاعات، در همین تاریخ، خبر شهادت شهید مزاری را این گونه منعکس کرده است که: «عبدالعلی مزاری رهبر حزب شیعی وحدت اسلامی که در جریان حمله نیروهای وفارا به ربانی ـ احمد شاه مسعود به مواضع شیعیان کابل در جنوب غرب این شهر اسیر شده بود، توسط نیروهای طالبان به قتل رسیده است.»[۶] روزنامه محلی خراسان مورخه ۲۷/۱۲/۱۳۷۳ نوشته است که: «شهید مزاری، دوشنبه گذشته پس از اسارت توسط گروه طالبان به همراه چند تن از اعضای حزب وحدت اسلامی افغانستان به شهادت رسید.»[۷] و روزنامه همشهری چنین گزارش داده است: «عبدالعلی مزاری دوشنبه گذشته هنگامی که به وسیله نیروهای گروه طالبان از چهار آسیاب به غزنی منتقل می شد به قتل رسید.»[۸]

 

چگونگی شهادت

روزنامه اطّلاعات مورخه۲۳/۱۲/۱۳۷۳ درباره چگونگی قتل شهید مزاری می نویسد که: «… دو گزارش مختلف نقل شده است. به موجب گزارش اول، مزاری همراه با هشت تن از یاران اسیر خود دیروز، با هلیکوپتر به قندهار منتقل شدند. در بین راه بر اثر سقوط هلی کوپتر، مزاری و کلیه همراهان وی کشته شدند. این گزارش را ملا نیازی سخنگوی طالبان در چهار آسیاب در اختیار خبرنگاران قرار داد. گزارش دیگری که توسط خبرگزاری فرانسه مخابره شده… ظاهراً پس از آنکه مزاری و هشت تن از یارانش همراه با محافظان مسلح طالبان سوار هلی کوپتر شدند، رهبر حزب وحدت اسلامی در اثنای پرواز موفق می شود اسلحه یکی از مراقبان خود را ربوده و در داخل هلی کوپتر دست به تیر اندازی، خلبان هلی کوپتر زخمی، وی موفق شد هلی کوپتر را فرود آورد. در این گیر و دار همراهان مزاری به سلاح های محافظان حمله کردند که در نتیجه هشت همراه مزاری و محافظان کشته شدند.»[۹] همین روزنامه در تاریخ ۲۴/۱۲/۱۳۷۳ می گوید: «به ادعای طالبان، مزاری دوشنبه (پریروز) پس از اینکه سعی کرد کنترل هلی کوپتر در حال پرواز را به دست بگیرد و شش نفر از افراد طالبان را کشت، به ضرب گلوله کشته شد.»[۱۰]

به قول روزنامه رسالت مورخه ۲۰/۱/۱۳۷۴ مولوی وکیل احمد یکی از اعضای شورای عالی طالبان طی مصاحبه ای چنین گفته که: «… در آسمان غزنی، یکی از نیروهای مزاری بند دست خود را باز کرد و اسلحه یکی از طالبان را گرفت و به طرف طالبان تیر اندازی کرد و درگیری در آسمان و هنگام سقوط هلی کوپتر ادامه یافت. در نتیجه با رسیدن افراد کمکی وادامه تیر اندازی رهبر حزب وحدت اسلامی به همراه ۹ تن از فرماندهان وی به اضافه ۷ تن از نیروهای طالبان کشته شدند.»[۱۱] روزنامه مذکور در تاریخ ۲۳/۱۲/۱۳۷۳ چنین گزارش می دهد: «وی در حال اسارت و هنگام انتقال از چهار آسیاب به قندهار به شهادت رسید.»[۱۲]

روزنامه جمهوری اسلامی مورخه ۲۳/۱۲/۱۳۷۳ این گونه می گوید «گزارش های رسیده راجع به شکل حادثه متفاوت است. رادیو آمریکا می گوید: در جریان یک درگیری مسلحانه زمینی کشته شده است. بی بی سی می گوید: داخل هلی کوپتر حامل وی درگیری صورت گرفته و کشته شده است.»[۱۳]

روزنامه همشهری در تاریخ ۹/۲/۱۳۷۴ بیان می دارد که: «عبدالعلی مزاری ۲۲ اسفند ماه گذشته در زمان اسارت در راه انتقال به قندهار در نزدیکی غزنی به شهادت رسید. امّا طالبان مدعی هستند او در یک درگیری کشته شده است.»[۱۴] روزنامه کار و کارگر مورخه ۲۳/۱۲/۱۳۷۳ می نویسند: «طبق گزارش های رادیو بی بی سی و آمریکا به نقل از گروه طالبان وی بر اثر درگیری میان گروه طالبان و حزب وحدت اسلامی در فرودگاه قندهار کشته شده است.»[۱۵] همین روزنامه در تاریخ ۲۵/۱۲/۷۳ از نقل سخگوی طالبان می گوید که: «استاد مزاری، در جریان یک زد و خورد در داخل هواپیما به قتل رسیده است.»[۱۶]

روزنامه مذکور در تاریخ فوق می نویسد: «در بیانیه ای که حزب وحدت روز چهارشنبه در پیشاور پاکستان منتشر کرد… آمده است که ادعای قتل استاد مزاری در جریان یک درگیری بی اساس است و با هدف پنهان کردن جنایت طالبان عنوان شده است.»[۱۷]

روزنامه ایران مورخ ۲۳/۱۲/۱۳۷۳ در مورد چگونگی شهادت شهید مزاری چنین گزارش می دهد: «گروه طالبان در مورد شهادت وی گزارش های ضد و نقیضی را منتشر کرد. روز دوشنبه عبدالمنان نیازی سخنگوی این گروه در کویته گفت: هلی کوپتر حامل مزاری در حال پرواز، هدف قرار گرفت و سرنگون شد. امّا محمد معصوم افغانی، سخنگوی طالبان در پیشاور ادعا کرد: مزاری در حالی که سوار بر هلی کوپتر به سوی قندهار برده می شد، برای تصاحب اسلحه نگهبانان خود را با آنها درگیر و کشته شد. این سخنگو، تأید کرد، هلی کوپتر مذکور به قندهار رسید.»[۱۸] کیهان، روزنامه کثیر الانتشار مورخه ۲۳/۱۲/۷۳ گفته است که: «به گفته سخنگوی این گروه، مزاری موفق شد با حمله به یکی از نگهبانان خود سلاح او را به چنگ آورد و شش نفر از اعضای این گروه را بکشد، اما خود او نیز هدف گلوله یکی از آنها قرار گرفت و کشته شد.»[۱۹] همین روزنامه در شماره ۱۵۳۰۵ مورخه ۲۳/۱۲/۱۳۷۳ می نویسد: «کابل ـ افغانستان ـ خبرگزاری ها: رهبر شیعیان افغانستان طی یک زد و خورد مسلحانه به دست اعضای گروه طالبان به شهادت رسیدند.»[۲۰]

روزنامه خراسان، مطلب مفصّلی پیرامون شهادت شهید مزاری در تاریخ ۲۹ تیر ۱۳۷۴ چاپ کرده است. از جمله پاسخ آقای جعفریان خبرنگار ایرانی به سوالات روزنامه خراسان که راجع به چگونگی شهادت شهید مزاری بیان داشته است: «… ما صبح روز بعد از سقوط هلی کوپتر وارد قندهار شدیم. طالبان که مدعی درگیری در هلی کوپتر و شهادت استاد مزاری و سقوط هلی کوپتر در اثنای درگیری بودند، برای اثبات مدعای خود ترتیبی دادند که ما به همراه یک خبرنگار انگلیسی و نماینده آنان به استان غزنی و محل سقوط هلی کوپتر حامل استاد مزاری پرواز کنیم. در حومه شهر غزنی و شاید دقیق تر بگویم در شمال شرق آن ما، لاشه هلی کوپتری در پهن دشت بیابان دیدیم. هلی کوپتر حامل ما در این نقطه توقفی کرد و ما توانستیم با خیال آسوده بقایای هلی کوپتر مذکور را بررسی کرده و عکس و فیلم بگیریم. آنچه ما دیدیدیم، هلی کوپتری بود که به راستی سقوط کرده و به راستی در داخل آن درگیری شدیدی رخ داده بود. بدنه هلی کوپتر به سبب اصابت گلوله های کلاشینکف سوراخ سوراخ بود و مقدار زیادی لباس و شال خونی در داخل کابین مانده بود.

ما پس از بازگشت از غزنی توانستیم با یکی از دو خلبان هلی کوپتر و طلبه ای که مدعی بود با هلی کوپتر حامل استاد مزاری از کابل به سوی قندهار پرواز کرده و در درگیری با استاد مزاری شرکت داشته است، گفتگو کردیم. طالبان، مدعی بودند در این درگیری ۹ تن از اعضای حزب وحدت از جمله استاد مزاری و ۶ تن از نیروهای ایشان کشته شده اند. من به نوبه خود با تمام ذکاوت ژورنالیستی و تصوراتی که راجع به موضوع انتقال و شهادت آقای مزاری ممکن بود، سوالاتی کردم. آنچه عاقبت از میان انبوه پاسخ هایی که مسوولین مختلف طالبان و نیروهای آنان که مدّعی حضور در صحنه بودند به سوالات ما دادند دستگیرم شد، تقویت این ذهنیت بوده واقعاً هلی کپتری در مسیر کابل به قندهار که حامل اسرایی از حزب وحدت و استاد مزاری بوده، سقوط کرده است و یا هیچ شبهه ای نبود که در قسمت بار هلی کوپتر یعنی محل استقرار اسراء درگیری و تیر اندازی شده بود و این قسمت از اظهارات طالبان صادقانه و راست بود. اما دو نکته در این میان با توجه به برخی پاسخ های ضد و نقیض طالبان مبهم باقی ماند:

اول اینکه: شهید مزاری چگونه به اسارت در آمده است؟ احتمال دارد به بهانه دعوت برای حضور در مجلس و مصالحه و مشاوره اسیر کرده بودند. دیگر اینکه آیا استاد مزاری در هلی کوپتر مذکور «هلی کوپتر ساقط شده» زنده بوده است یا اینکه جسد او را به قندهار انتقال می داده اند که این مورد نیز مشکوک است و بیشتر به نظر می رسد که مورد دوم صحت داشته باشد. مبنی بر اینکه استاد مزاری در همان چهار آسیاب به شهادت رسیده و جسد ایشان را به همراه برخی از اسراء به قندهار منتقل می کرده اند که در هلی کوپتر در گیری می شود و سقوط رخ می دهد و سپس طالبان ماهرانه از این اتفاق بهره می برند.»[۲۱]

آقای جعفریان اضافه می کند: «این گمان زمانی برای من تقویت شد که قوماندان شفیع که یکی از فرماندهان حزب وحدت که طالبان مدعی آغاز درگیری در هلی کوپتر او و نیز مرگ وی در جریان این درگیری بودند. به اذعان منابع مستقل و موثق، سر از پیشاور و سپس مزار شریف در آورد.»[۲۲]

 

چگونگی اسارت

درباره چگونگی اسارت استاد شهید «مزاری» نقل های گوناگون شده است. روزنامه رسالت در تاریخ ۲۰/۱/۱۳۷۴ به نقل از مصاحبه ای که با مولوی وکیل احمد یکی از اعضای شورای عالی طالبان شده است، چنین می نویسد: «… با آنها (حزب وحدت) گفتیم سلاح هایتان را تسلیم کنید، زیر بار نرفتند. پس ما وارد جنگ شدیم و مزاری را در خانه اش دستگیر کردیم و اورا به چهار آسیاب انتقال دادیم و سپس ایشان را به همراه ۹ تن از فرماندهانش با یک هلی کوپتر به سمت قندهار روانه کردیم.»[۲۳] روزنامه کار و کارگر از منابع حزب وحدت خبر می دهد که: «… مزاری بعد از ظهر شنبه در منطقه چهار آسیاب به اسارت نیروهای گروه طالبان در آمده است.»[۲۴] روزنامه ایران، گزارش منابع حزب وحدت را تأیید کرده می نویسد: «مزاری بعد از ظهر شنبه در منطقه چهار آسیاب در ۲۵ کیلومتری جنوب کابل به اسارت نیروهای گروه طالبان در آمده است.»[۲۵] اما آقای جعفریان خبرنگار ایرانی در روزنامه خراسان اظهار می دارد که: «…احتمال دارد به بهانه دعوت برای حضور در مجلس و مصالحه و مشاوره اسیر کرده بودند.»[۲۶]

 

مکان شهادت

در مورد این که شهید مزاری، در کجا به شهادت رسیده است؟ روزنامه ها، اخبار گوناگونی منتشر کرده اند. روزنامه اطلاعات مورخه ۲۳/۱۲/۷۳ می نویسد که: «… مزاری همراه ۸ تن از یاران اسیر خود دیروز با هلی کوپتر به قندهار منتقل شدند. در بین راه بر اثر سقوط هلی کوپتر، مزاری و کلیه همراهان وی کشته شده اند.»[۲۷] ولی روزنامه کار و کارگر در تاریخ ۲۴/۱۲/۷۳ می گوید: « آیت الله مزاری… در نزدیکی کابل به شهادت رسید.»[۲۸] که همین روزنامه به نقل از سخنگوی طالبان گزارش می دهد: «… استاد مزاری در جریان یک زد و خورد در داخل هواپیما به قتل رسیده است.»[۲۹] ولی روزنامه مذکور، از قول شفق رییس دفتر حزب وحدت در تهران بیان می کند که: «جنازه دبیر کل حزب وحدت روز گذشته در غزنی جنوب افغانستان در اختیار شیعیان قرار گرفته.»[۳۰] روزنامه ایران اخبار متناقضی از سوی سخنگویان گروه طالبان راجع به شهادت شهید مزاری ارائه می دهد. از قول عبدالمنان نیازی سخنگوی طالبان در کویته پاکستان می نویسد: «…هلی کوپتر حامل مزاری در حال پرواز مورد هدف قرار گرفت و سرنگون شد.»[۳۱] در حالی که از زبان محمد معصوم سخنگوی طالبان در پیشاور می گوید که: «هلی کوپتر مذکور در قندهار رسیده است.»[۳۲]

روزنامه های خراسان و همشهری متفقاً گزارش می دهند که شهید مزاری در نزدیکی غزنی، به دست طالبان به شهادت رسیده است: «عبدالعلی مزاری رهبر حزب وحدت اسلامی ۲۲ اسفند ماه گذشته در نزدیکی غزنی توسط نیروهای طالبان به طرز فجیعی به شهادت رسید.»[۳۳] و «عبدالعلی مزاری… در راه انتقال به قندهار در نزدیکی غزنی به شهادت رسید.»[۳۴] اما آقای جعفریان خبرنگار ایرانی اظهار نظر کرده است که: «… استاد مزاری در همان چهار آسیاب به شهادت رسیده و جسد ایشان را همراه برخی از اسراء به قندهار منتقل می کرده اند که در هلی کوپتر درگیری می شود و سقوط رخ می دهد و سپس طالبان ماهرانه از این بهره می برند.»[۳۵] رسالت می نویسد که: «…هنگام انتقال از چهار آسیاب به قندهار به شهادت رسید.»[۳۶] روزنامه مذکور از قول وکیل احمد یکی از اعضای شورای عالی طالبان می گوید که: «در آسمان غزنی… درگیری در آسمان و هنگام سقوط هلی کوپتر ادامه یافت و در نتیجه با فرارسیدن افراد کمکی و ادامه تیراندازی رهبر حزب وحدت اسلامی به همراه ۹ تن از فرماندهان وی به اضافه ۷ تن از نیروهای طالبان کشته شدند.»[۳۷]

روزنامه جمهوری اسلامی از زبان رادیو آمریکا گزارش می دهد که: «شهید مزاری در جریان یک درگیری مسلحانه زمینی کشته شده است.»[۳۸] و از بی بی سی نقل می کند که: «شهید مزاری، داخل هلی کوپتر حامل وی در گیری صورت گرفته و کشته شده است.»[۳۹]

به هر حال به گفته روزنامه خراسان: «شهید مزاری توسط طالبان به طرز فجیعی به شهادت رسید.»[۴۰] و «حادثه تلخ شهادت حجۀ الاسلام مزاری در اسارت با دست و پای بسته…»[۴۱] به یقین «… بزرگ ترین ضربه به وجهه طالبان نزد شیعیان افغانستان و سایر کشورهای شیعه نشین و اقلیت های شیعه در منطقه بود.»[۴۲] که «… در حال اسارت بعد از تحمّل شکنجه های روحی و جسمی به دست گروه طالبان به شهادت رسید.»[۴۳] این قدر «… سبک سری دشمن که از طریق بازی با گوش اسیر و دست و پا بسته خود را شکنجه می کند.»[۴۴] در حالی که «… چهره مصمّم و قاطع و سازش ناپذیر و نگاه نافذ مزاری در لحظاتی که با دست و پای بسته در اختیار دشمن قرار دارد ون میداند که به زودی به شهادت می رسد.»[۴۵]

روزنامه جمهوری اسلامی می نویسد: «عکس هایی که هم زمان با شهادت مزاری در یک روزنامه چاپ عربستان منتشر شد، عامل گروه طالبان را در حالی که دست و پای او را بسته در حال شکنجه دادن او هست در عکس نشان می دهد.»[۴۶] مؤید این خبر نقل روزنامه اطلاعات است از زبان یک روزنامه نگار غربی که گفته: «…عبدالعلی مزاری رهبر شیعی وحدت اسلامی در حالی که در دست نیروهای طالبان اسیر بوده و دست و پاهایش را بسته بودند، در ستاد طالبان واقع در چهار آسیاب دیده و از وی عکس گرفته است.»[۴۷]

پیامد شهادت شهید مزاری برای طالبان

«… این رفتار غیر انسانی علاوه بر اینکه پرده از چهره کثیف گروه طالبان بر می دارد…»[۴۸] نیز «برگ سیاه دیگر در پرونده طالبان آلوده بودن چنگال آنها به خون مجاهد و الامقام حجت الاسلام مزاری رهبر فقید حزب وحدت اسلامی است. این جرم بزرگ که در نهایت ناجوانمردی و قساوت انجام شده، چهره کریه گروه طالبان را نمایاند و هیچ راه بر توجیه عملکرد گروه طالبان باقی نگذاشت. حزب وحدت اسلامی هر چند با شهادت مزاری، متحمل ضربه بزرگی شد، لکن خون این شهید در دراز مدت علاوه بر قدرت بخشیدن به این حزب، راه را برای خیانتی که گروه طالبان در سر داشت تحت پوشش دین به ملت مسلمان افغانستان بنماید، سد خواهد کرد»[۴۹] و در واقع «…به شهادت رساندن فجیع و مظلومانه حجت الاسلام مزاری رهبر حزب وحدت را در حقیقت باید اولین عملکرد این گروه دانست. عملکردی که به منزله اعلام موجودیت این گروه سفّاک در صحنه های سیاسی افغانستان محسوب می شود.»[۵۰] بر هیچ کسی پوشیده نیست که «به شهادت رساندن رهبر حزب وحدت اسلامی در حالی که در اسارت گروه طالبان بود، لکّه ای ننگ بزرگی بر پیشانی این گروه مدعی پای بندی به اسلام به قتل رساندن اسیر از مصادیق بارز جنایت جنگی است و گروه طالبان با این جنایت… صاحب پرونده سیاه است.»[۵۱]

«… عکس های که هم زمان با شهادت رساندن مزاری در یک روزنامه چاپ عربستان منتشر شد، این چاپ عکس… وابستگی این گروه را نشان می دهد.»[۵۲] شهادت شهید مزاری انعکاس بنی المللی پیدا کرد. به گونه که «… سازمان عفو بین الملل از گروه طالبان خواسته شده بود در مورد… قتل عبدالعلی مزاری رهبر سابق حزب وحدت اسلامی توضیح دهند.»[۵۳] هم چنین «صبغت الله مجددی نیز طی سخنانی در مراسم مذکور (مراسم سوگواری که بعد از ظهر جمعه در پیشاور برگزار شد) گفت: «طالبان با این عمل (به شهادت رساندن استاد مزاری) به اعتبار خود لطمه زدند.» [۵۴] و بی گمان، شهادت شهید مزاری توسط طالبان «بزرگ ترین ضربه به وجهه طالبان نزد شیعیان افغانستان و سایر کشورهای شیعه نشین و اقلیت های شیعه در منطقه بود.»[۵۵]

روزنامه رسالت، شهادت شهید مزاری را «… در اسارت با دست و پای بسته و زد و بندهای پنهان و آشکار این گروه با احزاب دیگر اشاره کرد.»[۵۶] به قول روزنامه خراسان : «دستگیری و به شهادت رساندن رهبری حزب وحدت اسلامی حجت الاسلام مزاری از دیگر اشتباهات استراتژیک طالبان به شمار می رود.»[۵۷] آقای امامی کاشانی امام جمعه تهران، به شهادت رساندن رهبر حزب وحدت اسلامی را اقدام ظالمانه خواند و گفت: «این اقدام دشمنان زنگ خطری برای همه مسلمانان جهان و وحدت شیعه و سنی محسوب می شود.»[۵۸]

«به دنبال به شهادت رسیدن حجت الاسلام مزاری دبیر کل و تنی چند از اعضای شورای مرکزی حزب وحدت اسلامی، تحولات سیاسی افغانستان وارد مرحله جدید گردید. از سوی دیگر، نقاب از چهره طالبان این گروه خلق السّاعۀ و نو ظهور بر داشت. اما آنچه که وضعیت طالبان را تا چندی پیش از پیچیدگی خاص بر خوردار ساخته بود، عدم افشای ماهیت سیاسی آنان و ابستگی واقعی آنان به جناح ها و گروه های خارجی و داخلی افغانستان بود. ولی با به شهادت رساندن حجۀ الاسلام مزاری، موضع ضدّ شیعی و بر خورداری از حمایت های وهابیون سعودی و دلار های آمریکایی به وضوح آشکار گردید.» همین روزنامه (قدس) مورخه ۱۷/۱/۱۳۷۴ از شهادت استاد مزاری به عنوان عامل افشا کننده چهره طالبان یاد کرده است.

روزنامه کار و کارگر از انتشار اطلاعیه که از سوی سخنگوی حزب اسلامی افغانستان در تهران به نشر رسیده است بیان می دارد که: «…حزب اسلامی در این اطلاعیه تأکید دارد، شهادت دبیر کل حزب وحدت اسلامی توطئه خائنانه و خطرناک برای گسستن شیرازه وحدت ملی افغانستان است.»[۵۹] و «حزب اسلامی می گوید شهادت آیۀ الله مزاری جز سیه رویی دشمنان اسلام و افغانستان، ثمره ای برای گروهک طالبان به عنوان ایادی استعمار در پی نخواهد داشت.»[۶۰]

روزنامه قدس از قول آقای خیر خواه سفیر افغانستان در تهران می نویسد که: «همه می دانند که اسلام کشتن اسیر را منع کرده است. ولی طالبان، هنگام به اسارت گرفتن شهید مزاری، یکی از دستیاران ژنرال دوستم به نام «کامرزی» را نیز به اسارت گرفته بوده است. ولی با کمال تعجّب، طالبان دستار دوستم را با احترام آزاد می کند و مزاری را به شهادت می رساند.»[۶۱]

 

تشییع پیکر شهید مزاری

روزنامه جمهوری اسلامی می نویسد: «روزهای پایانی سال ۱۳۷۳ شاهد تحولات مهم در افغانستان بود. مهم ترین فراز این تحولات، شهادت مظلومانه حجۀ السلام مزاری رهبر حزب وحدت است.»[۶۲] همین روزنامه در تاریخ ۲۵/۱۲/۷۳ گزارش می دهد که: «جنازه، در غزنی جنوب افغانستان در اختیار شیعیان قرار گرفته و به سمت مزار شریف تشییع می شود.»[۶۳] و «نماینده سازمان ملل پیشنهاد کرده است که برای انتقال جنازه حجه الاسلام مزاری رهبر حزب وحدت هواپیما در اختیار آنان قرار می دهد، این پیشنهاد از ناحیه تشییع کنندگان رد شده است.»[۶۴]

روزنامه جمهوری اسلامی راجع به تشییع پیکر قائد شهید «مزاری» می گوید: «جنازه حجۀ الاسلام مزاری دبیر کل حزب وحدت اسلامی را شیعیان افغانستان تصمیم دارندپیاده تا مزار شریف در شمال آن کشور تشییع کند.»[۶۵] بنابه گزارش روزنامه مذکور: «ژنرال دوستم رهبر جنبش ملّی اسلامی شمال افغانستان گفت: تشییع کنندگان پانزده روز پیاده روی در پیش رو دارد.»[۶۶]

روزنامه همشهری مورخه ۲۵/۱۲/۷۳ چنین گزارش می دهد که: «… جنازه دبیر کل حزب وحدت اسلامی روز سه شنبه در غزنی جنوب افغانستان در اختیار شیعیان قرار گرفته در میان انبوه جمعیت هزاره به سمت مزار شریف حرکت داده شده است.»[۶۷] و بالاخره جمهوری اسلامی در تاریخ ۳۰/۱۲/۷۳* می گوید: «پیکر شهید مزاری از غزنی تا مزار شریف بر دوش مردم تشییع شد و پس از ۱۵ روز مسافت در مراسم با شکوهی در مزارشریف به خاک سپرده شد.»[۶۸]

روزنامه کار و کارگر نیز از تشییع جنازه شهید مزاری گزارش می دهد: «جنازه حجۀ الاسلام مزاری دبیر کل حزب وحدت اسلامی افغانستان را تصمیم دارند پیاده تا مزار شریف در شمال آن کشور تشییع نمایند.»[۶۹] و همین روزنامه چنین می نویسد که جنازه شهید مزاری «… در میان انبوه جمعیت هزاره به سمت مزار شریف حرکت داده شده است.»[۷۰]

 

عاملین فاجعه

در مورد این که عاملین شهادت شهید مزاری چه کسانی اند؟ روزنامه کیهان مورخ ۲۵/۱۲/۷۳ تحت عنوان «شهادت مزاری و تحولات افغانستان» مطالبی به چاپ رسانده است. در بخشی از این مطلب متذکر شده است که: «…اتحاد شوم جمعیت ونظار واتحاد و طالبان… ستون اصلی فرماندهی حزب وحدت اسلامی را خم کرد.»[۷۱]

در همین راستا، جمهوری اسلامی چنین سخن می گوید: «… اتحاد سیاف و گروه فاسد طالبان و اغفال شدگانی با تحریک عوامل دولتی از حزب وحدت اسلامی جدا شده و حیثیت دینی و ملی خود را فدای قدرت طلبی خویش کرده اند. تاکنون ضربات موثری بر پیکر حزب وحدت وارد آورده حجۀ الاسلام مزاری در اثر همین تظلمات و فشارها بود که سرانجام جان خود را در راه دفاع از حقوق و آرمان شیعیان تحت ستم در زمان گذشه از دست داد.»[۷۲]

 

سخن آخر

«… فعالیت های مزاری در طول جهاد مردم افغانستان ماندنی است.او یک عالم بزرگ مذهبی بود.»[۷۳] و روزنامه خراسان به بخشی از بیانیه وزارت امور خارجه ایران راجع به شهادت شهید مزاری اشاره می کند: «… این مجاهد مسلمان در دوران طولانی سلطه کمونیزم بر افغانستان با حضور خستگی ناپذیر و مداوم در صحنه جهاد هم دوش مردم و مجاهدان فی سبیل الله برای آزادی کشورش به مبارزه پرداخت.»[۷۴] روزنامه کاروکارگر با تیتر درشت به قسمتی از اطلاعیه مجمع جهانی اهلبیت اشاره می کند: «شهادت مزاری در راستای طرح تفرقه انگیز استکبار جهانی صورت گرفت.»[۷۵] و همین روزنامه به نقل از مجمع جهانی اهلبیت «شهادت حجۀ الاسلام و المسلمین مزاری در افغانستان و دکتر محمد علی نقوی در پاکستان را حرکتی از سوی عوامل آمریکا علیه وحدت مسلمانان دانست.»[۷۶]

روزنامه مذکور به نقل از اطلاعیه دفتر جامعه مدرسین حوزه علمیه قم می گوید که شهادت شهید مزاری «ثلمه ای است بر پیکر ملّت مجاهد آن کشور و مرتکبین این جنایت باید پاسخ گوی خون شهیدان باشند.»[۷۷]

روزنامه کیهان مورخه ۲۳/۱۲/۷۳ مطالبی تحت عنوان «در سوگ شهید وحدت افغانستان» از مجید عرب سعیدی چاپ کرده است: «مکان : جنوب غربی شهر کابل، منطقه حزب وحدت اسلامی . زمان: شنبه ۲۱ شهریور ۱۳۷۱ حجۀ الاسلام و المسلین مزاری رهبر حزب اسالمی افغانستان ـ که در میان گروه های جهادی به استاد مزاری شهرت دارد ـ با چهره آرام و مطمئن در مقابل مان نشسته است. سیمای روحانی و لبخند همیشگی اش باعث می شود برای دقایقی که در حضور او هستیم، فراموش کنیم که در محاصره گلوله های توپ و خمپاره قرار داریم. در تمام طول صحبت های ما، علی رغم آن که منطقه حزب وحدت به تازگی مورد حمله موشکی جناح های مخالف قرار گرفته و شمار زیادی شهید و مجروح به جای گذاشته است، او کمتر از این موضوع سخن می گوید… امروز که خبر شهادت مظلومانه او را به وسیله دار و دسته مشکوک می شنوم، این جمله او در مصاحبه که با ایشان داشتیم، یک بار دیگر در ذهنم نقش می بندد که گفت: تأمین حقوق کلیه گروه های جهادی و مشارکت دادن آنان در تصمیم گیری ها بر اساس میزان جمعیت گروه ها و قطع ایادی بیگانگان در امور داخلی افغانستان راه حل برای خاتمه بحران این کشور است… شهید مزاری خود در راه به ثمر رساندن چنین راه حلی به شهادت رسید و به عنوان یک رهبر جهادی و یک روحانی با اخلاص افغان جان خود را در راه آرمان های پاک ملت مسلمان افغانستان گذاشت. یادش گرامی باد.»[۷۸]

همین روزنامه، مطلب دیگری تحت عنوان «شهادت مزاری و تحولات افغانستان» از آقای محمود ملک زاده به چاپ رسانده است که برای سخن پایانی حضور خوانندگان گرامی تقدیم می داریم. «خبر شهادت استاد شهید عبدالعلی مزاری را دو شب پیش از رادیو فرانسه برای اول بار شنیدم و به ناگاه از این همه توحش و بربریت که در صحنه افغانستان توسط نیروهای ارتش سرخ تا لحظه شهادت، زبانزد دوست ودشمن بود. او که… پس از حاکمیت کمونیست ها برای نجات جان مردم مسلمان افغانستان همه توان خود را گزارده بود… او یک ستاره درخشانی بود که در پرتو انوار حرارت بخش انقلاب اسلامی بر آن بود ه همه قیود مردم رنجیده فارس زبان شیعه افغانستان را در هم شکند و به راستی تا او بود کسی جرأت تعرّض به غرب کابل، دژ مستحکم مردمان صبور و آرام شیعه را نداشت و تا او بود علی رغم ده ها و ده ها حمله تمام عیار زمینی، هوایی وموشکی با رشادت تمام از مقر فرماندهی خود در دانشکده علوم اجتماعی، برادران مبارز حزب وحدت را منظم می نمود.

یک بار که گروه های معارض تا قلب غرب کابل پیش آمده بودند و او از هر جهت مردم را تحت فشار تانک ها و بمباران هواپیما ها و موشک باران دیده بود و لاجرم برخی عقب نشسته بودند، دلاورانه در پشت بی سیم گفته بود که: «غیر تمندان! غیرت تان کجاست؟ دشمن همه جا را غارت می کند.» و مجدداً سیل برادران حزب وحدت دور او رسیده بودند و گروه ها را عقب زده بودند.

اکنون که او نیست، انگار که در غرب کابل هیچ کس نیست. به راحتی تصرف کردند و خانه های مردم را خراب و غارت و تجاوز به ناموس شیعه را شروع کردند،…»[۷۹]

[۱]. کاروکارگر ۲۳/۱۲/۱۳۷۳، ش۱۲۷۱.

[۲]. رسالت ۲۳/۱۲/۱۳۷۳.

[۳]. جمهوری اسلامی ۲۳/۱۲/۱۳۷۳.

[۴]. ایران ۲۳/۱۲/۱۳۷۳، ش۴۳.

[۵]. کیهان ۲۳/۱۲/۱۳۷۳، ش۱۵۳۰۵، ص آخر.

[۶]. اطلاعات ۲۳/۱۲/۱۳۷۳، ش۲۰۴۴۰.

[۷]. خراسان ۲۷/۱۲/۱۳۷۳، ش۱۳۷۳، ص۲.

[۸]. همشهری ۲۸//۱۲/۱۳۷۳، ش۱۲۷۱، ص۷.

[۹]. اطلاعات ۲۳/۱۲/۱۳۷۳، ش۲۰۴۴۰.

[۱۰]. اطلاعات ۲۴/۱۲/۱۳۷۳، ش۲۰۴۴۱.

[۱۱]. رسالت ۲۰/۱/۱۳۷۴.

[۱۲]. رسالت ۲۳/۱۲/۱۳۷۳.

[۱۳]. جمهوری اسلامی ۲۳/۱۲/۱۳۷۳.

[۱۴]. همشهری ۹/۲/۱۳۷۴، ش۶۷۰.

[۱۵]. کاروکارگر ۲۳/۱۲/۱۳۷۳، ش۱۲۷۱، ص۷.

[۱۶]. کاروگارگر ۲۵/۱۲/۱۳۷۳، ش۱۲۷۳، ص۷.

[۱۷]. کاروگارگر ۲۵/۱۲/۱۳۷۳، ش۱۲۷۳، ص۷.

[۱۸]. ایران ۲۳/۱۲/۱۳۷۳، ش۴۳، ص۱.

[۱۹]. کیهان ۲۳/۱۲/۱۳۷۳، ش۱۵۳۰۵، ص آخر.

[۲۰]. کیهان ۲۳/۱۲/۱۳۷۳، ش۱۵۳۰۵، ص آخر.

[۲۱]. خراسان ۲۹ تیر ۱۳۷۴، ش۱۳۳۱۰، ص۴.

[۲۲]. خراسان ۲۹ تیز ۱۳۷۴، ش۱۳۳۱۰، ص۴.

[۲۳]. رسالت ۲۰/۱/۱۳۷۴.

[۲۴]. کار و کارگر۲۳/۱۲/۱۳۷۳، ش۱۲۷۱، ص۷

[۲۵]. ایران ۲۳/۱۲/۱۳۷۳، ش۴۳، ص۴

[۲۶]. خراسان ۲۹ تیر ۱۳۷۴، ش۱۳۳۱۰، ص۴

[۲۷]. اطلاعات ۲۳/۱۲/۱۳۷۳، ش۲۰۴۴۰

[۲۸]. کاروکارگر ۲۴/۱۲/۱۳۷۳، ش۱۲۷۲، ص۱.

[۲۹]. کاروکارگر ۲۵/۱۲/۱۳۷۳، ش۱۲۷۳، ص۷

[۳۰]. کاروکارگر ۲۵/۱۲/۱۳۷۳، ش۱۲۷۳، ص۷

[۳۱]. ایران ۲۳/۱۲/۷۳، ش۴۳، ص۱

[۳۲]. ایران ۲۳/۱۲/۷۳، ش۴۳، ص۱

[۳۳]. خراسان ۱۵/۱/۷۴، ص۱۰

[۳۴]. همشهری ۹/۲/۷۴، ش۶۷۰

[۳۵]. خراسان ۲۹ تیز ۱۳۷۴، ش۱۳۳۱۰، ص۴.

[۳۶]. رسالت ۲۳/۱۲/۷۳

[۳۷]. رسالت ۲۰/۱/۷۴

[۳۸]. جمهوری اسلامی ۲۳/۱۲/۷۳

[۳۹]. جمهوری اسلامی ۲۳/۱۲/۷۳

[۴۰]. خراسان ۱۵/۱/۱۳۷۴، ص۱۰

[۴۱]. رسالت ۲۰/۱/۷۴

[۴۲]. رسالت ۲۱/۶/۷۴

[۴۳]. جمهوری اسلامی ۳۰/۱۲/۷۳

[۴۴]. جمهوری اسلامی ۱۴/۱/۷۴

[۴۵]. جمهوری اسلامی ۱۴/۱/۷۴

[۴۶]. جمهوری اسلامی ۳۰/۱۲/۱۳۷۳

[۴۷]. اطلاعات ۲۲/۱۲/۱۳۷۳

[۴۸]. جمهوری اسلامی ۱۴/۱/۱۳۷۴

[۴۹]. جمهوری اسلامی ۲۵/۶/۱۳۷۴

[۵۰]. جمهوری اسلامی۱۹/۲/۱۳۷۴

[۵۱]. جمهوری اسلامی ۲۴/۱۲/۱۳۷۳

[۵۲]. جمهوری اسلامی ۳۰/۱۲/۱۳۷۳

[۵۳]. همشهری ۱۱/۱۲/۱۳۷۴

[۵۴]. همشهری ۲۸/۱۲/۷۳؛ ش۶۴۸

[۵۵]. رسالت ۲۱/۶/۱۳۷۴

[۵۶]. رسالت ۲۰/۱/۱۳۷۴

[۵۷]. خراسان ۳۰/۱/۱۳۷۴، ص۱

[۵۸]. خراسان ۲۷/۱۲/۱۳۷۳، ص۲، ش۱۳۷۳

[۵۹]. کاروکارگر ۲۴/۱۲/۱۳۷۳، ش۱۲۷۲، ص۱

[۶۰]. کاروکارگر ۲۴/۱۲/۱۳۷۳، ش۱۲۷۲، ص۱

[۶۱]. قدس ۲۴/۱/۱۳۷۴، ش۲۱۱۱

[۶۲]. جمهوری اسلامی ۳۰/۱۲/۱۳۷۳

[۶۳]. جمهوری اسلامی ۲۵/۱۲/۱۳۷۳

[۶۴]. جمهوری اسلامی ۲۵/۱۲/۱۳۷۳

[۶۵]. جمهوری اسلامی ۲۵/۱۲/۱۳۷۳

[۶۶]. جمهوری اسلامی ۲۵/۱۲/۱۳۷۳

[۶۷]. همشهری ۲۵/۱۲/۱۳۷۳

*. تاریخ ۳۰/۱۲/۷۳ اشتباه است زیرا در این تاریخ هنوز تابوت پیکر رهبرشهید به مزار شریف نرسیده بود.(سراج)

[۶۸]. جمهوری اسلامی ۳۰/۱۲/۱۳۷۳

[۶۹]. کارکارگر ۲۵/۱۲/۱۳۷۳، ش۱۲۷۳، ص۷.

[۷۰]. کارکارگر ۲۵/۱۲/۱۳۷۳، ش۱۲۷۳، ص۷

[۷۱]. کیهان ۲۵/۱۲/۱۳۷۳، ش۱۵۳۰۷، ص۱۴

[۷۲]. جمهوری اسلامی ۱۰/۳/۱۳۷۴

[۷۳]. جمهوری اسلامی ۲۵/۱۲/۱۳۷۳، «گلبدین حکمتیار».

[۷۴]. خراسان ۲۴/۱۲/۱۳۷۳، ش۱۳۲۲۰

[۷۵]. کاروکارگر ۲۵/۱۲/۱۳۷۳، ش۱۲۷۳

[۷۶]. کاروکارگر ۲۵/۱۲/۱۳۷۳، ش۱۲۷۳

[۷۷]. کاروکارگر ۲۵/۱۲/۱۳۷۳، ش۱۲۷۳

[۷۸]span>. کیهان ۲۳/۱۲/۷۳، ش۱۵۳۰۵، ص۱۴

[۷۹]. کیهان ۲۵/۱۲/۷۳، ش۱۵۳۰۷، ص۱۴

ثبت دیدگاه

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.