افزونه جلالی را نصب کنید. Monday, 4 July , 2022 تعداد کل نوشته ها : 682×

besharat news

نگاهى به دوران پس از طالبان
16 آبان 1400 - 13:02
شناسه : 1747
بازدید 28
1
نگاهى به دوران پس از طالبان

  حمید زکى جنگ و بحران نزدیک به سه دهه افغانستان معلول دخالت مجرمانه عوامل بین المللى و قدرت طلبان جنگ افروز داخلى است. روزگارى بزرگترین قدرت خارجى با زیر پاگذاشتن قوانین بین المللى سرزمین افغانستان را مورد تجاوز قرار دادند و با همکارى عوامل داخلى بزرگترین جرم و جنایت هولناک را نسبت به مردم […]

پ
پ

 

حمید زکى

جنگ و بحران نزدیک به سه دهه افغانستان معلول دخالت مجرمانه عوامل بین المللى و قدرت طلبان جنگ افروز داخلى است.
روزگارى بزرگترین قدرت خارجى با زیر پاگذاشتن قوانین بین المللى سرزمین افغانستان را مورد تجاوز قرار دادند و با همکارى عوامل داخلى بزرگترین جرم و جنایت هولناک را نسبت به مردم افغانستان مرتکب شدند.
دفاع مشروع و مقاومت بى نظیر مردم افغانستان سبب شد تا رژیمهاى دیکتاتورى و استبدادیى که چهره عوام فریبى حکومت کارگران جهان را به خود گرفته بود یکى پس از دیگرى نابود شوند، و سردمداران جنگ افروزى چون تره کى، حفیظ اللّه، ببرک کارمل و نجیب اللّه یکى پس از هم سقوط کنند. و امید مى رفت که بر ویرانى حاصل از رژیمهاى ضد خلقى، نظام مردمى و حکومت مورد پسند ملّت مجاهد افغانستان که آرمان میلیونى شهداى این کشور بود، توسط پرچمداران مقاومت به وجود بیاید، و آرزوهاى دیرینه مردم که تحققّ عدالت، برادرى، و عدل و انصاف بود در کشور جامه عمل بپوشد، ولى متأسفانه این بار نیز عوامل خارجى و داخلى دست به دست هم دادند و نگذاشتند این آمال تحقق عینى به خود بگیرند، و سرانجام جریان هیولایى طالبان را در عرصه افغانستان به بازى گرفتند، و تحت نام شریعت، بر مرده حد جارى کردند و ریش زنده ها را با سانت اندازه گرفتند، تا شریعت محمّدى(صلى الله علیه وآله) را به طور کافى و وافى تحقق عملى ببخشند، ولى از قتل عام زنان و مردان، کشتن اسیران و مثله کردن شهیدان، به آتش کشیدن خانه ها و مزارع مردم، و تخریب محیط زیست، و صدها جنایت جنگى دیگر که در شریعت اسلام حرام شده است، هرگز دریغ نکردند، و از دین چنان چهره هولناک نشان دادند که مردم به غیر از رژیم طالبان به هرنوع رژیمى دیگر راضى شدند، و جنایت را به جایى رساندند که مردم قتل عام روسها و جنایت کمونیستها را فراموش کردند، و لذا بسیارى از ژرف بینان از آغاز ظهور طالبان اذعان داشتند که این پروسه جاده صاف کن بازیگران پشت پرده است.
واقعیت هرچه بود و نبود، جهانیان و در رأس آنها آمریکا پس از حادثه ۲۰ سنبله ۱۳۸۰ (۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱) به این نتیجه رسیدند که حالا موقع برداشتن طالبان است، و دیرى نگذشت که گروهک تروریستى طالبان به دنبال بیش از یک ماه حملات هوایى و زمینى نیروهاى ائتلاف بین المللى به سرکردگى ایالات متحده آمریکا و کمک و همکارى گسترده مجاهدین و اقوام و قبایل افغانستان شکست خوردند، و مجاهدین قدرت را به دست گرفتند و به دنبال آن و بر اساس موافقتنامه اى که در شهر بن آلمان بین مجاهدین و احزاب افغانستان و سازمان ملل متحد به امضا رسید، اداره موقت به ریاست آقاى حامد کرزى و پس از آن، دولت انتقالى اسلامى روى کار آمد، و این بار جهانیان تصمیم گرفتند که همانطورى که در خرابى و ویرانى افغانستان معاونت و مشارکت داشتند، سرباز، مشاور، هواپیما، تانک و توپ و سایر تجهیزات و ادوات کشتار و ویرانى را در افغانستان سرازیر کردند، با انواع کمکهاى پولى، تخنیکى، و مادى و معنوى به عنوان مسبب در کنار مباشران جنگى و تباهى قرار گرفتند، این بار وظیفه بشرى خود دانستند که در بازسازى افغانستان باید سهم بگیرند، و حقوق بشر را یکبار دیگر نیز در افغانستان پیاده بکنند، و لذا تحت نام کمک به بازسازى افغانستان صدها مؤسسه را در افغانستان فعّال کردند، و پولهاى هنگفتى را که به نام ملّت افغانستان صرف انجوها و مؤسسات و کارمندان آنها نمودند، تا اهداف آنها را تحققّ ببخشند.
و اکنون این پرسش جاى دارد که آقاى حامد کرزى که مورد حمایت جهانى و جامعه بین المللى است، و از زمان سقوط طالبان تا کنون به عنوان رئیس اداره موقت، و رئیس حکومت انتقالى اسلامى و در آینده هم شاید به عنوان رئیس جمهورى اسلامى افغانستان زمام این کشور را به دست خواهد گرفت، چه دستاوردهاى نوینى داشته است؟
اگر از انصاف نگذاریم، دستاوردهاى برازنده اداره موقت و دوران حکومت انتقالى اسلامى آقاى کرزى را مى توان چنین نام برد:
۱ ـ از بین رفتن جنگهاى خانمانسوز به طور نسبى
۲ ـ ایجاد آرامش و امنیت تا حدودى
۳ ـ امیدوار شدن مردم به آینده خویش
۳ ـ تصویب قانون اساسى تا حدودى نزدیک به انصاف
۴ ـ گامى در راستاى خلع سلاح
۵ ـ گامى در ایجاد ارتش ملى و پلیس ملى
۶ ـ مسافرتها و جذب کمکهاى بین المللى براى افغانستان
۷ ـ به وجود آمدن وحدت نسبى میان اقوام و قبایل و فروکش کردن حساسیتهاى قومى، حزبى به طور نسبى
۸ ـ بالا بردن ارزش پولى افغانستان و به وجود آمدن سهولت در نقل و انتقال پولى
۹ ـ آزادى بیان
۱۰ ـ تا حدودى ایجاد زمینه مشارکت مردم در سرنوشت خویش
و به طور کلّى دوران آقاى حامد کرزى، در مقایسه با دوران طالبان از زمین تا آسمان تفاوت دارد.
از این حقیقت گویى که بگذریم سؤالهاى جدّى ترى نیز مطرح است که هرکدام به عنوان چالشى فراروى دوران زمامدارى طلایى آقاى کرزى قرار دارد و کارآمدى حکومت را تا حدودى زیر سؤال مى برد، با توجه به اینکه دوران آقاى کرزى تفاوت ماهوى با دوران جنگ دارد، در دوران جنگ اراده و عزم قدرتها بر این بود که ابزار جنگ و ادوات تخریب در افغانستان سرازیر بکنند، ولى پس از اجلاس و معاهده بن اراده آنها بر این قرار گرفتند که راه حلّى براى بحران افغانستان سنجیده شود، و به جاى سلاح و باروت، ابزار و وسایل سازندگى سرازیر افغانستان شود.
و لذا با حجم بالاى کمکهاى بین المللى به دولت افغانستان و حضور چشم گیرى نیروهاى ایساف و حضور صدها مؤسسه خیریه و سازندگى در افغانستان، تا هنوز افغانستان همچنان ویران و بى سروسامان است، نا امنى و رشد فزاینده تولید و قاچاق مواد مخدر مایه نگرانى جدى جامعه جهانى و مردم افغانستان است، و رشد و گسترش فرهنگ ابتذال مایه اضطراب خانواده ها و حتى مسؤولان درجه یک کشور گردیده است، سرقتهاى مسلحانه و باجگیریهاى بى رویه و عدم حاکمیت قانون و رشد قاچاق کودکان به یک معضل بزرگ اجتماعى و امنیتى تبدیل شده است و به عنوان نمونه به مواردى از آنها اشاره مى شود:
۱ ـ کند روى بازسازى
امروز همه اذعان دارند که بازسازى در افغانستان به کندى پیش مى رود، و مردم از شنیدن کلمه بازسازى خسته شده اند چنانکه وزیر محترم مالیه بنا به گفته بى بى سى در همایش صندوق توسعه افغانستان با تکرار سخنان آقاى حامد کرزى گفت: «حتى در پایتخت این کشور مردم از بس صحبت از بازسازى شنیده اند خسته شده اند و مى خواهند شاهد بازسازى راهها، افزایش اشتغال و بهبود وضعیت بیمارستانها باشند نه اینکه فقط جیپهاى سفیدرنگ سازمانهاى بین المللى را در خیابانها ببینند»[۱].
ترمیم و تعمیر شاهراه کابل- قندهار، و کابل- مزار و ترمیم تونل سالنگ و یا راه اندازى پروژه پایپ لاین گاز ترکمنستان از مسیر افغانستان و سایر طرحهاى مشابه که موجب سهولت سرازیر شدن کالاهاى وارداتى از کشورها مى گردد کافى نیست. نیازهاى فورى مردم ما در راستاى تأمین امنیت، بازسازى منابع آب، زیربناى شهرها و زیرساختهاى اقتصادى و بازسازى ویرانه هاى حاصل از جنگ به عنوان اولویت هاى مبرم در شرایط کنونى دانسته مى شود. و حجم انبوه ویرانیهاى شهر کابل و عدم بازسازى خانه هاى مردم، مکاتب و تأسیسات دولتى، و عدم توجه به تعمیر و راه اندازى تأسیسات آب و برق دلیلى بر کندروى باز سازى کشور است، و همچنین در سایر شهرهاى کشور به خسارات و زیانهاى ناشى از جنگ کمتر توجه شده است. به خصوص از میان رفتن زیرساختهاى زراعى و دهقانى و نابود شدن کانالهاى آب در اثر جنگهاى نزدیک به سه دهه و خشک سالیهاى پى هم اثرات سوء از خود به جاى گذاشته و از طرف دولت اهمیت چندانى به ایجاد کار و شغل و تولیدات باغات و کشاورزى اهمیتى داده نشده است، و اگر وضع چنین ادامه پیدا بکنند زندگى مردم به خصوص مهاجرینى که به کشور عودت مى کنند، به مشکلات فزاینده مواجه خواهند شد، و این سؤال را در اذهان خواهد پدید آورد که کمکهاى دول خارجى براى بازسازى افغانستان به کجا مصرف شده است؟ در حالى که آمار و ارقام آنها به میلیاردها دلار مى رسد که به عنوان نمونه هاى به مواردى از آنها اشاره مى شود :
در کنفرانس توکیو که در آغاز سال ۲۰۰۲ برگزار شد، کشورهاى غربى، و ژاپن، عربستان سعودى، ایران و همچنین سازمان ملل متحد و بانکهاى جهانى توسعه متعهد شدند که ۴/۵ میلیارد دلار کمک به افغانستان اختصاص دهند[۲] و تنها اتحادیه اروپا در کنفرانس توکیو، وعده داده است که به مدت پنج سال، هر سال دویست میلیون دلار براى بازسازى افغانستان کمک کند[۳]
در سفرى که یک هیأت عالیرتبه افغانستانى به جمهورى اسلامى ایران داشت، مقامات ایران تأکید کرد که ایران قول کمک ۵۵۰ میلیون دلارى را براى افغانستان در طول یک دوره پنج ساله به آن کشور خواهد داد[۴].
و نیز یک مسؤول سفارت جمهورى اسلامى ایران در کابل گفت که ایران ۶۰۰ هزار دلار براى تجهیز مراکز هواشناسى افغانستان هزینه مى کند[۵].
وزیر جهاد کشاورزى ایران بیش از ۴۵۰ هزار دلار را براى پاکسازى کانالهاى آب و کاریزها در افغانستان اختصاص داد و همچنین دویست و ده دستگاه تراکتور، دهها دستگاه بذرافشان و شخم زن و نیز مقدارى کود شیمیایى، مجموعاً به ارزش ۹ میلیون دلار، به وزارت کشاورزى و دامدارى افغانستان اهدا نمود[۶].
در دیدارى که پرویز مشرف به تاریخ ۱۳/۱/۱۳۸۱ از کابل داشت چکى به مبلغ ده میلیون دلار به آقاى حامد کرزى پرداخت کرد[۷].
در اجلاس کمک به افغانستان که در بروکسل، پایتخت بلژیک، به تاریخ ۲۶/۱۲/۱۳۸۱، (۲۰۰۳/۰۳/۱۷) برگزار شد، اتحادیه اروپا، آمریکا و ژاپن در این اجلاس تاکید کردند میلیونها دلار به افغانستان کمک خواهند کرد. و معاون وزارت خارجه آمریکا در اجلاس گفت: در سال جارى، آمریکا هشتصد و بیست میلیون دلار براى کمک به افغانستان در نظر گرفته و این علاوه بر پانصد و هفتاد میلیون دلارى است که سال گذشته تعهد شد[۸].
دولت ژاپن ارائه یک کمک ۳۵ میلیون دلارى به منظور خلع سلاح جناح هاى متعدد افغان و ادغام آنها در یک ارتش ملى مشروط ساخته است[۹].
ژاپن براى خلع سلاح حدود ۱۰۰ هزار جنگجوى افغان، ۳۵ میلیون دلار امکانات مالى در اختیار دولت افغانستان قرار داده است. دولت افغانستان در خصوص تأخیر در انجام برنامه هاى مربوط به خلع سلاح عمومى در کشور مورد انتقاد قرار داشته است[۱۰].
وزارت خارجه آمریکا تایید کرده است که دولت آن کشور اعطاى مجموعه کمک هایى به افغانستان را در دست تهیه دارد که ارزش آن به یک میلیارد دلار بالغ خواهد شد. و کمک مالى مورد نظر آمریکا براى گسترش خدمات و تأسیسات زیربنایى در افغانستان به کار خواهد رفت. از جمله، اجراى طرح هاى راهسازى، ساختن مدارس و ادامه آموزش نیروهاى پلیس و ارتش در این برنامه پیش بینى شده است[۱۱]. و سرانجام واشنگتن کمک سال جارى (۱۳۸۳) خود به افغانستان را دو برابر کرد و به ۶/۱ میلیارد دلار رساند[۱۲]. و بى بى سى در تاریخ ۱۳/۱/۱۳۸۳ گفت که آمریکا بزرگترین کشور کمک دهنده به افغانستان است و متعهد شده یک میلیارد دلار بیشتر از مبلغى که قبلاً وعده داده بود، بپردازد و بریتانیا نیز متعهد شده کمک خود را دو برابر کند[۱۳].
پاکستان قول داده است که در بازسازى افغانستان ۱۰۰ میلیون دلار هزینه کند[۱۴].
مقامهاى آمریکایى طى دو سال اخیر ۷۰۰ میلیون دلار به افغانستان کمک کرده اند[۱۵].
دولت ژاپن ۳۵ میلیون دلار هزینه اجراى طرح فراهم سازى زمینه اشتغال افراد خلع سلاح شده در واحدهاى غیرنظامى را متقبل شده است[۱۶].
دفتر نمایندگى سازمان ملل در افغانستان (یونیما) دریک بیانیه مطبوعاتى اعلام کرده که براى اجراى کامل خلع سلاح سراسرى در افغانستان وعده پرداخت ۵۱ میلیون دلار داده شده است.
ژاپن ۳۵ میلیون دلار، آمریکا ۱۰ میلیون، انگلیس چهار میلیون و کانادا دو میلیون دلار وعده پرداخت کمک براى اجراى این طرح را داده اند[۱۷].
بى بى سى گفت که آمریکا کمک مالى خود به بازسازى افغانستان را دو برابر کرده و به یک میلیارد و هشت صد میلیون دلار افزایش داده[۱۸]. و وزیر خزانه دارى آمریکا، تصریح کرد که دولت این کشور درصدد است کمک ها به بازسازى افغانستان را حدود یک میلیارد دلار افزایش دهد[۱۹].
روزنامه جمهورى اسلامى نوشت: که اختصاص یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار از سوى آمریکا براى کمک به افغانستان اهمیت این اقدام واشنگتن را چند برابر مى کند[۲۰].
آقاى حامد کرزى در مصاحبه اى با خبر نگار بى بى سى گفت: اکنون ۲.۱ میلیارد دلار کمک تازه براى افغانستان ارائه شده و سایر دولت ها هم کمک خواهند کرد[۲۱].
و آقاى کرزى در کنفرانس بازسازى افغانستان در شهر برلین گفت: کشور وى از این که در سه سال آینده بیش از ۸ میلیارد دلار دریافت خواهد کرد، سپاسگزار است[۲۲].
بانک جهانى براى احیاى سیستم آبیارى افغانستان ۴۰ میلیون دلار کمک مى کند[۲۳].
و اکنون این سؤال بى پاسخ است که کمکهاى کشورهاى خارجى ـ گرچه در مقابل خساراتى که بانک جهانى اخیراً رقم آن را ۲۴۰ میلیارد دلار اعلام کرد[۲۴] بسیار ناچیز است ـ چگونه و به کجا به مصرف رسیده است که تا کنون مردم از خرابیها، و بى امنیتى، و گسترش و بیداد مواد مخدر شکایت دارند و مى گویند که به فوریتهاى بازسازى و نیازهاى اصلى مردم به طور شایسته توجهى نشده است، و به گفته وزیر محترم مالیه مردم از شنیدن کلمه بازسازى خسته شده اند[۲۵].
ادامه دارد
(چاپ شده در فصلنامه سراج، سال یازدهم، شماره ۲۰، ۱۳۸۳)
[۱] . بى بى سى ۲۲/۱۲/۱۳۸۱ (۲۰۰۳/۰۳/۱۳).
[۲] . بولتن خبرى افغانستان، شماره ۸، ۳۶، شماره ۹ ص ۱۷، ۲۵/۱۱/ ۱۳۸۲ به نقل از بولتن خبرى افغانستان، مؤسسه فرهنگى بشارت.
[۳] . بولتن خبرى افغانستان، شماره ۱۳ ص ۲۴، به نقل از بى بى سى.
[۴] . بى بى سى: ۱۰/۱۲/۱۳۸۱.
[۵] . بولتن خبرى افغانستان، شماره ۱۶، ص ۱۶، به نقل از ایرنا، ۲۰/۲/۱۳۸۳.
[۶] . بولتن خبرى افغانستان، شماره ۹ ، ص ۳۶ به نقل از بى بى سى ۲۳/۷/۱۳۸۲.
[۷] . بشارت، شماره ۴ و ۵، ص ۲۹.
[۸] . بى بى سى: ۲۶/۱۲/۱۳۸۱.
[۹] . بولتن خبرى افغانستان، شماره ۶، ص ۱۲، به نقل از بى بى سى .
[۱۰] . بولتن خبرى افغانستان، شماره ۶ ، ص ۲۷، به نقل از بى بى سى.
[۱۱] . بولتن خبرى افغانستان، شماره ۷، ص ۷.به نقل ازبى بى سى.
[۱۲] . بولتن خبرى افغانستان، شماره ۱۲ ، ص ۳۱، به نقل از بى بى سى ۲۶/۱۰/۱۳۸۲.
[۱۳] . بولتن خبرى افغانستان، شماره ۱۴ ، ص ۵.
[۱۴] . بولتن خبرى افغانستان، شماره ۷، ص ۱۰.
[۱۵] . کابل ـ خبرگزارى جمهورى اسلامى ایران، ۲۳/۵/۱۳۸۲ .
[۱۶] . بولتن خبرى افغانستان، شماره ۹ ، ص ۴۵، به نقل از روزنامه جمهورى اسلامى.
[۱۷] . بولتن خبرى افغانستان، شماره ۱۰، ص ۷ به نقل از روزنامه جمهورى اسلامى
[۱۸] . بولتن خبرى افغانستان، شماره ۸ ، ص ۸ به نقل از بى بى سى.
[۱۹] . بولتن خبرى افغانستان، شماره ۸ ، ص ۳۶.
[۲۰] . بولتن خبرى افغانستان، شماره ۹، ص ۸، به نقل از روزنامه جمهورى اسلامى.
[۲۱] . بولتن خبرى افغانستان، شماره ۹، ص ۱۷ به نقل از بى بى سى ۱۱/۰۷/۱۳۸۲
[۲۲] . بولتن خبرى افغانستان، شماره ۱۵ ، ص ۵ به نقل ازبى بى سى،پنج شنبه ۱۳/۱/۱۳۸۳.
[۲۳] . بولتن خبرى افغانستان، شماره ۱۵ ، ص ۲ ۱. ایرانا ۲۰/۱/۱۳۸۳.
[۲۴] . بولتن خبرى افغانستان، شماره ۱۵ ، ص ۲ ۱. ایرانا ۲۰/۱/۱۳۸۳..
[۲۵] . بى بى سى ۲۲/۱۲/۱۳۸۱ (۲۰۰۳/۰۳/۱۳).

ثبت دیدگاه

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.