افزونه جلالی را نصب کنید. Wednesday, 30 November , 2022 تعداد کل نوشته ها : 697×

besharat news

نشست علمی «شهید مزاری؛ منطق مقاومت و صلح عادلانه» به مناسبت بیست و ششمین سالگرد شهادت رهبر شهید در شهر مقدس قم برگزار شد.
11 آذر 1400 - 21:43
شناسه : 3356
بازدید 48
1
نشست علمی «شهید مزاری؛ منطق مقاومت و صلح عادلانه» به مناسبت بیست و ششمین سالگرد شهادت رهبر شهید در شهر مقدس قم برگزار شد.

۱۹ حوت ۱۳۹۹ به گزارش بشارت، نشست علمی «شهید مزاری؛ منطق مقاومت و صلح عادلانه»، به مناسبت بیست و ششمین سالگرد شهادت رهبر شهید، همزمان باسالروز شهادت امام موسی بن جعفر علیه السلام،  صبح  امروز ۱۹ حوت ۱۳۹۹در مجتمع آموزش عالی فقه(حجتیه)  با حضور گسترده علما و دانشجویان در شهر مقدس قم به صورت حضوری […]

پ
پ

۱۹ حوت ۱۳۹۹

به گزارش بشارت، نشست علمی «شهید مزاری؛ منطق مقاومت و صلح عادلانه»، به مناسبت بیست و ششمین سالگرد شهادت رهبر شهید، همزمان باسالروز شهادت امام موسی بن جعفر علیه السلام،  صبح  امروز ۱۹ حوت ۱۳۹۹در مجتمع آموزش عالی فقه(حجتیه)  با حضور گسترده علما و دانشجویان در شهر مقدس قم به صورت حضوری از سوی مجمع علمی فرهنگی جنبش عدالتخواهی افغانستان و مرکز فرهنگی اجتماعی بشارت  با همکاری مجتمع آموزش عالی فقه در سالن شهید مطهری برگزار شد و مورد استقبال علما و طلاب و فرهنگیان قرار گرفت.

این نشست،  با تلاوت آیاتی از کلام الله مجید و اجرای مدیحه سرایی به مناسبت شهادت حضرت موسی بن جعفر(ع) توسط قاری و مداح نوجوان آقای محمد رضا زکی آغاز شد.

سپس حجت الاسلام فیاضی دبیر نشست علمی از کارشناسان برنامه حجج اسلام دکتر حجتی، دکتر حلیمی، دکتر محبی دعوت کرد تا با حضور در جایگاه به سخنرانی پیرامون ‌موضوع نشست بپردازند.

این مراسم با بیان خاطراتی از رشادت ها و عملکرد و به خصوص جایگاه علمی رهبر شهید، توسط حجت الاسلام و المسلمین علی توحیدی که سال ها توفیق همراهی با رهبر شهید را داشتند، خاتمه پیدا کرد.

در این نشست علمی، عباس فیاضی دبیر نشست، بررسی اندیشه های شهید مزاری را در دو موضوع مقاومت و صلح برای وضعیت کنونی، ضروری و راهگشا خواند. پس از ارائه ی مباحث مقدماتی دبیر نشست، کارشناسان به تبیین و تحلیل موضوع، پرداختند.

حجت الاسلام و المسلمین دکتر محمد حجتی، صلح را دارای دو مفهوم سلبی و ایجابی دانست و گفت: صلح در مفهوم سلبی یعنی نفی جنگ و خشونت و نفی هر نوع رفتار مخاطره آمیز در جامعه. دوم؛ صلح مثبت که موجب ایجاد نهادها و ساختارهایی می گردد که در پی آن امنیت، عدالت اجتماعی، توسعه ی پایدار اقتصادی، همزیستی مسالمت آمیز  و رشد ظرفیت های انسانی در جامعه به وجود می آید. با این تعریف، باید گفت که صلح عادلانه از منظر شهید مزاری در بر گیرنده ی هر دو مفهوم است، یعنی علاوه بر نفی جنگ وخشونت؛ موجب عدالت اجتماعی، مشارکت سیاسی، انکشاف متوازن، تأمین و رعایت حقوق همه ی شهروندان نیز می گردد.

حجتی سپس به مؤلفه ها و الزامات صلح از منظر شهید مزاری پرداخت و اظهار داشت: از نگاه شهید مزاری عامل جنگ تفاوت های مذهبی، قومی، لسانی و سمتی نبوده، بلکه عامل جنگ انحصار طلبی، خود محوری و نفی دیگر اقوام است. لذا، یکی از الزامات صلح در اندیشه ی شهید مزاری، تحمل و پذیرش همدیگر است. بدون تحمل و پذیرش همدیگر صلح به وجود نخواهد آمد.

دومین مؤلفه ی صلح عادلانه، تحقق عدالت اجتماعی است. شهید مزاری معتقد بود که مشکل افغانستان و اختلافات سیاسی آن حل نمی گردد، مگر اینکه حقوق همه ی ملیت ها عادلانه در نظر گرفته شود..

مشارکت اقوام در سرنوشت و تصمیم گیری سیاسی از دیگر مؤلفه های صلح در اندیشه ی شهید مزاری است که  باید هر قوم به تناسب واقعیت و شعاع وجودی خود در سرنوشت سیاسی خود مشارکت داشته باشند.

از دیگر بایسته ها و مؤلفه های صلح عادلانه و پایدار، انکشاف متوازن است که باید منابع کشور به طور عادلانه جهت عمران و آبادانی تمام مناطق به کار گرفته شود.

این پژوهشگر در ادامه افزود: شهید مزاری معتقد بود که زنان بخش مهمی از بدنه ی جامعه هستند و می توانند در تمام عرصه های حیات اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی فعالیت داشته باشند و بدون لحاظ این بخش عظیمی از جامعه، صلح عادلانه دست یافتنی نبوده و هرگز محقق نخواهد شد.

حجتی همچنین بیان داشت: شهید مزاری معتقد بود که از نظر تمدن بشری و قوانین بین المللی و اسلام،  آزادی بیان، آزادی عقیده و آزادی مطبوعات یک امر مسلم و پذیرفته شده است که بدون آن تحقق صلح عادلانه تحقق یافتنی نخواهد بود. در نتیجه، تحقق صلح عادلانه بدون این مؤلفه ها، امری غیر ممکن بوده و بر فرض محقق شدن صلح بدون این مؤلفه ها، پایه های آن صلح لرزان بوده و با کوچکترین تحولی فرو خواهد ریخت.

در نهایت از دیدگاه شهید مزاری، برای تحقق صلح عادلانه و پایدار در جغرافیای افغانستان، نظام فدرالی مناسب ترین گزینه در میان نظام های سیاسی موجود است. شهید مزاری می فرماید:

ما تنها راه حل مشکل افغانستان را تشکیل یک حکومت فدرالی که تأمین کننده ی خواست ها و اهداف کلیه ی اقوام، مذاهب و گرایش های سیاسی باشد میدانیم. و در این،صورت وحدت ملی نیز به صورت اصولی تحقق خواهد یافت.

محمد عارف محبی پژوهشگر و نویسنده در خصوص راهبردهای عبور از موانع صلح گفت: تنش‌ها و تضادها در افغانستان ریشه در تاریخ خونبار کشور دارد و دلیل اصلی قتل عام هزاره‌ها توسط عبدالرحمن، نه ناشی از تعصب مذهبی بود و نه ناشی از تصعب صرفا نژادی؛ چون او شخصیت مذهبی نداشت. تهاجم سنگینش در هزارستان ناشی از این بود که هزاره‌ها در آن زمان رقیب اصلی جریان تمامیت طلب و مدعی حاکمیت افغانستان محسوب می‌شد. از چنین خاستگاه است که هزاره‌ها و شیعیان افغانستان پس از قتل عام نیز ستم‌های سخت و سنگینی را زندگی نمودند. بر بنیاد چنین تاریخی است که افغانستان دچار واگرایی‌های شدید می‌شود.

شهید مزاری تحولات سیاسی و اجتماعی افغانستان را به خوبی درک نموده بود و به همان میزان که بن‌بست‌ها و مشکلات مصالحه ملی را به درستی تشخیص داده بود، راه‌های عبور از دشواری‌های منازعات را نیز به روشنی تدبیر و تعقیب می‌نمود. هرچند این ویژگی در توفیق و کامیابی رهبر شهید مؤثر بود، اما آنچه که او را نسبت به رقبا و رفقایش ممتاز و متمایز می‌سازد، تعهد او در قبال آرمان‌های بلند اعتقادی و مردمی‌اش بود که تا آخر به آن وفادار ماند.

صلح در افغانستان با موانع ریشه‌دار تاریخی مواجه است که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از تبارگرایی، اهداف و تجربه‌های ناهمگون سیاسی، دموکراسی و مطالبات سرکوب شده تاریخی، وابستگی سیاسی و دیانت قبیله‌ای. استاد مزاری برای عبور از این موانع، راهبردهای مشخصی داشت. برای نفی تبارگرایی، بر حقوق سیاسی اقوام تأکید می‌نمود. تشکیل حزب وحدت اسلامی اقدام راهبردی ای بود که منطق سیاسی شیعیان را دارای پشتوانه نیرومند تشکیلاتی ‌ساخت؛ چون او می‌دانست که در فرهنگ متصلب قبیله ا‌ی، بدون زور نمی‌توان خود را اثبات و احقاق حق نمود. با پشتوانه تشکیلات حزبی، مشارکت اقوام را در مرکز قدرت مطالبه نموده و با منصب‌های خیراتی به شدت مخالف بود. در حوزه دیانت قبیله‌ای، معتقد بود که شعارها مذهبی و عملکردها نژادی است و برای عبور از آن بر همگرایی اقوام با محوریت اسلام محمدی تأکید داشت. بر بنیاد چنین سیاست‌های راه‌گشایی بود که تبدیل به رهبری دلسوز و متعهد گردیده و راهش راه رهایی از بن‌بست‌های صلح محسوب می‌شود.

دکتر عمران حلیمی به تحلیل مقاومت شهید مزاری پرداخت و اظهار داشت: مقاومت در ارتباط با سلطه معنا پیدا می کند؛ یعنی باید یک گروهی باشد تا بخواهد سلطه و اراده خود را بر شما تحمیل کند. وقتی شما از پذیرش سلطه او امتناع می کنید، به این عکس العمل شما مقاومت گفته می شود. سلطه، شکل های مختلفی دارد. یکی از اشکال سلطه این است که رابطه ی بین فرد سلطه جو و فرد زیر سلطه، به شکل اربابی و بردگی در می آید. در این نوع سلطه، منزلت انسانی فرد زیر سلطه سلب و در حد یک حیوان تنزل داده میشود و در نتیجه، این جایگاه برایش تعریف می گردد که باید همیشه برای دیگران کار و خدمت کند و جایگاه فرد یا گروه سلطه جو، به عنوان کسانی تعریف می گردد که باید حکومت و سیادت کند.

 

حلیمی درباره دلایل و چرایی مقاومت غرب کابل به زمینه های تاریخی آن پراخت و گفت:

در زمان عبدالرحمان میان هزاره ها و پشتون ها یک چنین رابطه ای شکل گرفت. و این رابطه نتیجه عملکردها و سیاست های عبدالرحمان بود. عبدالرحمان بیش از شصت و دو درصد جمعیت هزاره ها را قتل عام کرد. همه بزرگان؛ خان ها، میرها، ملاها، سادات، حاجی و کربلایی و زوار را کشت. خانه های مردم را تخریب کرد. مزارع و درختان مردم را آتش زد و مهم تر از همه،  بعد از آن کشتار، مالیات سنگین و کمر شکنی بر مردم هزاره وضع کرد که دیگر هرگز نتوانند در زیر فشار فقر کمر راست کنند. مضاف بر این، با کمک تبلیغات، جو سنگین نفرت پراکنی را علیه هزاره ها به وجود آورد. همه این عوامل باعث شد که هزاره ها از تمام عرصه های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی به حاشیه رانده شوند. در مقابل پشتون ها، بر همه مقدرات کشور مسلط شد. به تدریج تفکر و فرهنگ سیاسی در افغانستان شکل گرفته که در آن فرهنگ، موجودیت هزاره نادیده گرفته شده و غایب بود و پشتون ها، حاکمیت را حق موروثی و انحصاری خود می پنداشتند. شهید مزاری برای درهم شکستن این تفکر، استراتژی مقاومت را بر گزید و گفت ما دیگر زیربار زورگویی ها و انحصار طلبی ها نمی رویم و برای استیفای حق خود در برابر زورگویی می ایستیم.

حجت الاسلام و المسلمین علی توحیدی به بیان خاطرات خود درباره شهید مزاری پرداخت و گفت: سال ۱۳۵۴ با شهید مزاری آشنا شدم و از طریق دوستان با ایشان در ارتباط شدیم. خاطرات بسیاری از شهید مزاری در طول دورانی که با ایشان بوده ام دارم.

توحیدی اظهار داشت که شهید مزاری تلاش های سیاسی و فرهنگی وافری داشت و از شخصیت دینی و اخلاقی بسیار بالایی برخوردار بود. شهید مزاری خیلی اهل احتیاط بود. در زمانی که به کجران آمده بود، روزی در قلعه ی سید ایوب شاه اقامت کرد. وقتی که متوجه شد، صاحب قلعه از دنیا رفته و این قلعه در حال حاضر مال  صغیر است. نمازشان را با همراهان در بیرون از قلعه اعاده کردند؛ زیرا تصرف در مال صغیر از نظر شرعی جایز نیست. وقتی یکی از همراهان در خصوص این احتیاط شهید مزاری شوخی کرد، شهید مزاری با جدیت جواب داد و گفت: مگر ما برای چه مبارزه می کنیم، برای اسلام و برای همین احکام شرعیه است که باید اقامه شود.

توحیدی به سخت کوشی شهید مزاری در دوران تحصیل اشاره کرد و گفت: شهید مزاری سطوح عالیه حوزه را از محضر آیات عظام و اساتید مشهور آن زمان مثل آیت الله فاضل لنکرانی، آیت الله ستوده، آیت الله اعتمادی، آیت الله مشکینی و… فراگرفته بود. شهید مزاری سطوح عالیه حوزه را چنان خوانده بود و زحمت کشیده بود که هیچ یک از همدوره ای های ایشان فکر نمی کنم به آن پختگی درس خوانده باشند.

شهید مزاری تابستان ها به کاشمر می رفت و در آنجا درس مکاسب را پیش آیت الله مشکینی که در آنجا تبعید بود، به طور خصوصی می خواند. در درس های فلسفه شهید مطهری مثل منظومه و اسفار شرکت می کرد. من به گوش خود شنیدم که شهید مزاری طلبه ها را برای شرکت به درس فلسفه ی شهید مطهری که هفته دو روز از تهران به قم می آمد، تشویق می کرد. همچنین در درس های فلسفه ی محمدی گیلانی شرکت می کرد. از دیگر استادان شهید مزاری سید عرفانیان که اصالتا افغانی بود در حسینیه ی نجفی شرکت می کرد. بقیه ی اساتیدش را من نمی دانم، شاید بوده، ولی من همین قدر می دانم.

شهید مزاری در خلال تحصیل، برای طلبه های جوان و جدیدی که وارد قم می شد، منزل می گرفت و کرایه منزل را هم از مراجع می گرفت. از جمله برای ۱۲ نفر از طلاب جوان از جمله من، وحیدی سرپلی، زکی سرپلی و دو نفر دیگر از غزنی را به سفارش شهید بهشتی در مدرسه غدیری در نزدیکی پل شاه ابراهیم جا گرفت و تحت برنامه ی خصوصی قرار داد که هر کس را آنجا راه نمی داد.

شهید مزاری با چهره های انقلابی آن زمان مثل آیت الله نوری، آیت الله مشکینی، شهید بهشتی و رهبر انقلاب اسلامی آیت الله خامنه ای و با آیت الله پسندیده برادر امام خمینی در ارتباط بود و از طریق برادر امام با خود امام خمینی در نجف ارتباط داشت.

توحیدی در بخش دیگر از خاطرات خود بیان داشت: شهید صادقی نیلی با وجود اینکه در زمانی که شهید مزاری در ارزگان و دایکندی آمده بود، می خواست ایشان را دستگیر کند و همچنین برخورد شدیدی که میان شهید مزاری و شهید صادقی در نشست پنجاب اتفاق افتاده بود، اما پس از تشکیل حزب وحدت شهید صادقی عمیقا به شهید مزاری باور پیدا کرده بود و بارها می گفت که آقای مزاری به آنچه را که ما به دنبال آن هستیم، می تواند جامه عمل بپوشاند. دلیل حذف شهید صادقی نیز همین باور عمیق و محکمی بود که نسبت به وحدت و شهید مزاری پیدا کرده بود.

گزارش تصویری نشست علمی منطق مقاومت و صلح در اندیشه رهبر شهید استاد عبدالعلی مزاری به مناسبت بیست و ششمین سالگرد شهادت رهبر شهید

سایر مطالب مرتبط

ثبت دیدگاه

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.