افزونه جلالی را نصب کنید. Tuesday, 28 June , 2022 تعداد کل نوشته ها : 682×

besharat news

شرایط تکوین و تحقق دولت فراگیر و راهکار آن در اندیشه شهید مزاری
06 فروردین 1401 - 8:04
شناسه : 4974
بازدید 32
0
متن سخنرانی محمد علی ابراهیمی به مناسبت بیست و هفتمین سالیاد شهادت رهبرشهید، حجت الاسلام والمسلمین استاد عبدالعلی مزاری رحمت الله علیه،
پ
پ
این تصویر دارای صفت خالی alt است؛ نام پروندهٔ آن %D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85%DB%8C.jpg است
محمد علی ابراهیمی

متن سخنرانی محمد علی ابراهیمی رئیس دانشکده حقوق مؤسسه تحصیلات عالی ناصر خسرو در نشست علمی «نشست علمی شرایط و موانع تکوین دولت فراگیر در اندیشه رهبر شهید استاد مزاری» که به مناسبت بیست و هفتمین سالیاد شهادت رهبرشهید، حجت الاسلام والمسلمین استاد عبدالعلی مزاری رحمت الله علیه، رهبر فقید حزب وحدت اسلامی افغانستان، که از سوی مرکز فرهنگی – اجتماعی بشارت و مجمع علمی – فرهنگی جنبش عدالتخواهی در تاریخ ۱۲ / ۱۲ / ۱۴۰۰ در قم، مجتمع آموزش عالی فقه، سالن شهید مطهری بر گزار شد.
بسم الله الرحمن الرحیم . الحمد لله رب العالمین و صل الله علی محمد و آله طاهرین.
بعد از گرامی داشت اعیاد اسلامی رجب و شعبان، سال یاد شهادت شهید وحدت ملی مزاری بزرگ را تسلیت عرض می‎کنم. مطالب خود را فهرست وار خدمت تان تقدیم خواهم کرد:
۱ . شهید مزاری بزرگ مثل سایر متفکران و اندیشمندان جهان وقت و فرصت کافی نداشت که موفق به طرح نظریه شده باشد، با نوشتن کتاب و خلق آثار علمی، دیدگاه‎های خود را مکتوب گردانده باشد که امروز ما با مطالعه آن موفق به کشف یا اصطیاد اندیشه آن شده و اینجا تحزیه و تحلیل علمی کنیم. تمام فرصتی را که ایشان به گفته بصیر احمد دولت آبادی برای تحصیل و کسب فضل داشته پنج سال بوده است. بین سال‎های ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۵ ایشان یک لحظه‎ از وقت خود را هدر نداده و تمام وقت به آموختن اهتمام داشته است و موفق به دوره سطوح عالیه حوزه علمیه گردید. بعد از آن تاریخ در جریان انقلاب قرار گرفته و تام فرصت ایشان در مبارزه مسلحانه گذشته است. آن بزرگوار مثل ما بعد از فراغت تحصیل وقت نیافت که در کتابخانه‎های بزرگ شهر تحقیق و کاوش داشته باشد و طرح نظریه کند و تئوری سازی بتواند.
۲ . آن چه از عصاره تفکر ایشان در اختیار ما است عبارت از فریاد عدالت که شامل مجموعه مصاحبه‎های آن مرد بزرگ در سال ۱۳۷۱ است. احیای هویت است که مجموعه سخنرانی‎های از ایشان است. چراغ راه است که تکرای محتوای همان دو منبع می‎باشد و منشور برادری. ما باید تفکر و اندیشه آن مرد مجاهد را با مراجعه به این چند اثر بدست آوریم که منبع بسیاد اندکی است.
۳ . شهید مزاری درد اجتماع را در طول دوره حیات خود خوب حس و درک کرده بود. حکومت‎های افغانستان را خوب شناخته بود. به خاطر همین احساس و درک عمیقی نسبت به اوضاع اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی کشور، می‎خواست تحولی بوجود آورد. تا جامعه بعد از پیروزی بر دشمن دگر به آن سرنوشت گرفتار نگردند. این تغییر چگونه بوجود می‎آید؟
بعد از شکست دولت دست نشانده روس در کشور و زمامداری احزاب و گروه‎های جهادی، در سال‎های هفتاد تا هفتاد سه، ما شاهد سال‎های بحران بسیار خونین در کشور هستیم. شهید مزاری سال‎های که مجاهد بود، میان احزاب بود، و کار سیاسی انجام می‎داد، غیر از آن مدتی است که در غرب کابل سکونت داشت. او در این دوره تمام تفکرات، خواست‎ها و عملکرد گروه‎ها را آزمایش کرده و طرز تفکر آنان را برای آینده کشور سنجش نموده بود. لذا دغدغه و نگرانی اصلی وی آن است که مبادا بازهم در کشور، شرایطی بوجود آید و اوضاع به گونه‎ای تغییر کند که ما به عنوان افراد متبوع کشور، مالیات بدهیم، سرباز برای اردوی ملی بدهیم و غم دولت را بکشیم، اما از جمیع امتیازات و حقوق شهروندی محروم باشیم. این نگرانی اصلی بابه مزاری است. برای حل این نگرانی‎ها شهید مزاری طرح‎ها و تئوری‎های زیادی را مطرح کرد. علاوه بر آن مبانی را ایجاد کرد که اگر رعایت می‎شد، قطعا تحول بزرگ برای ساختار سیاسی کشور بوجود می‎آمد.

  • ۴ . لب کلام ایشان به این قرار است:
  • . اصرار بسیار زیاد روی رعایت حقوق شهروندان و مشارک اقوام در ساختار سیاسی. وقتی بحث اقوام است، از قوم خاصی نام نمی‎برد. تا تبعیض باشد.
  • . ضرورت رعایت حقوق زنان که در کلام ایشان به کرات اشاره شده است و روی آن پا فشاری داشته است.
  • . رعایت عدالت در توزیع منابع و فرصت‎ها اگر ایشان به عنوان شهید ملی شناخته می‎شود به خاطر همین قضیه است. ایشان تأکید بسیار زیاد روی اصل عدالت داشت.
  • . رعایت عدالت توزیعی یا عدالت اجتماعی را در تمام ساختارها، مناصب و شؤنات دولت خواستار بود. و آن را به عنوان مسأله اصلی مطرح می‎کرد. و تأکید داشت که باید حکومت آینده از این الگوها تبعیت کند.
  • . آزادی مطبوعا در کشور از دیگر طرح‎های بابه شهید بود که در موارد مختلف از آن سخن گفته بود و روی آن اصرار می‎ورزید. ایشان به عنوان حقوق شهروندی و حقوق ملی از آزادی مطبوعات و رسانه سخن می‎گفت. حکومت آینده باید نسبت به آزادی مطبوعا و رسانه نگاه مثبت داشته باشد.
  • . لزوم رعایت حقوق شهروندی و حقوق تابعیت از دیگر فریادهای آن شهید مظلوم بود. چون تابعیت یک رابطه معنوی و عاطفی میان دولت و ملت است. مردم به خاطر تابعیت از جان می‎گذرند و از کشور دفاع می‎کنند. بر خلاف رابطه منافع که مردم متواضعانه از آن گذشته و مصلحت خود را ترجیح می‎دهند و برای منافع کسی بذل جان نمی‎کنند. آن شهید والا مقام تأکید بسیار زیاد روی رعایت حقوق شهروندی داشت و در سخنان ایشان قابل استناد است.
  • . حق تعیین سرنوشت توسط اتباع کشور از موارد دیگری است که از سخنان آن رهبر فرزانه قابل استنباط می‎باشد. اهتمام به این حق برای همه شهروندان از طرف بابه‎ای شهید مورد توجه جدی بود و در مناسبت‎های مختلفی از آن سخن گفته بود. رهبر شهید آن را به عنوان حق اجتناب ناپذیر یاد می‎کرد و از آن حمایت می‎نمود.
  • . از نظر رهبر شهید باید ساختار حکومت اسلامی باشد. او می‎گفت: حکومت آینده باید اسلامی باشد. البته رفتارهای گروه‎های متخاصم، معاند و انحصارگرا و قومیت محور آنقد چهره ضیق و غیر قابل تحمل از اسلام ارائه کرده اند که حالا آدم شرم می‎کند که نظام آینده باید اسلامی باشد.
  • . موضوع دیگر انتخابات است که در سخنان بابه مزاری از آن نشانه‎های جدی و تأکید زیان یافت می‎شود. او معتقد به نظامی است که بر اساس رأی و نظر مردم پدید آمده و پایگاه مردمی باید داشته باشد.
    ۵ . مفهوم دولت فراگیر از نظر آکادمک و ترمینولوژی به عنوان صفت برای رژیم‎هایی به کار می‎رود که دارای مشخصات نظارت بر همه جنبه‎های فعالیت اقتصادی و اجتماعی، انحصار قدرت سیاسی در دست یک حزب حاکم و حذف هرگونه نظارت آزادانه جامعه بر دولت، دست یازی به ترور برای سرکوبی هر گونه مخالف و نارضایی، تسلط یک فرد یا یک گروه بر حزب و دولت، تلاش برای شکل دادن به جامعه بر اساس ایدئولوژی حزبی، بسیج همه نیروهای جامعه در راه هدف‎های حزب و دولت، و از میان بردن آزادی‎های فردی، بوده، دست یازی‎های دولت در حیات جامعه محدود به هیچ حد قانونی نیست و دولت با یکسان کردن آموزش، نظارت بر فعالیت‎های ادبی و هنری و در دست گرفتن تمام رسانه‎ها و مجراهای خبری و نظارت بر آن همه نیرورهای جامعه را در خدمت خود می‎گیرد و هدایت می‎کند. دولت فراگیر وجود گروه‎ها و افرادی را که نخواهند گردن به رهنمودهایش بگذارند یا در جهت هدف‎هایش وظیفه معینی بر عهده نداشته باشند تاب نمی‎آورد. آشوری، ۱۳۷۳: ۲۴۰)
    اگر منظور از دولت فراگیر این باشد که حالا موجود است و جامعه از دست آن به آذان آمده است. از این که در عنوان فراخوان تأکید روی دولت فراگیر شده است، باید منظور از آن حکمرانی باشد که همه مردم خود را در آن بنگرند و دارای جایگاه معین باشند.
    در این باب دو دیدگاه محوری مطرح است. اول تشکیل دولت و حتی برگزاری انتخابات بر اساس قومیت‌ها و طوایف. نمونه آن را در لبنان می‌توان دید. در آن‎جا هر کدام از طوایف دارای سهمیه‌ هستند. اما ناکامی آن معلوم است. چون گاهی کشور بدون دولت خواهد ماند. برای آن که گاهی این خطر وجود دارد که هر زمان امتیازهای گروه‌ها و طوایف تامین نشود، می‎توانند دولت را با بحران و فروپاشی سوق ‎دهند.
    نظر دوم برگرفته از اصل مشارکت همه مردم و داشتن حق تعین سرنوشت است. بر این اساس مردم حق انتخاب کردن و منتخب واقع شدن را دارند. یکی از این دو مدل ممکن است برای افغانستان مناصب باشد. به همین خاطر کشورهای بلوک غرب و اروپا تئوری نخست را تعقیب می‎نمایند؛ دول شرق و همسایگان گذینه دوم را حمایت می‎کنند. در کل منظور از دولت فراگیر مشارکت همه مردم در تعیین سرنوشت خود است.
    اگر واقعیت سوق الجیشی و ژیئو پلیتیکی کشور را مدار پردازش‎های سیاسی قرار دهیم، دیدگاه دوم نزدیک‎تر به حل دائمی بحران کشور است، تا نظریه نخست که موجب چالش‎های جدید برای مردم افغانستان و منطقه خواهد شد.
    ۶ . اکنون ما شاهد ظهور نستالوژی طالبان هستیم. همان چیزی که سال‎ها از آن خوف داشتیم و دغدغه اصلی رهبر شهید بود. حال سوال مهم آن است که در مواجه با پدیده نستالوژی طالب چه کنیم؟ چه راهکاری وجود دارد؟ اگر رهبر شهید زنده بود چه تدابیری را روی دست می‎گرفت و با آن چگونه برخورد می‎کرد؟
    یعنی راهکار تعامل است، تلائم، است؟ سازش سیاسی است؟ مبارزه مسلحانه می‎باشد؟ فرار می‎باشد؟ واقعا مشکل را چگونه باید حل کرد و از این رخ داد درد آور عبور کرد؟ آیا ما در این موارد فکر می‎کنیم؟ دنبال حل مشکل هستیم؟ یا نه گوشه عافیت گرفتیم و دنبال دم غنیمتی هستیم؟
    انشاء الله موفق باشید. والسلام
  • نشست علمی شرایط و موانع تکوین دولت فراگیر در اندیشه رهبر شهید استاد مزاری
  • گزارش تصویری نشست علمی شرایط و موانع تکوین دولت فراگیر در اندیشه رهبر شهید ستاد مزاری

ثبت دیدگاه

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.